|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
واژه تبليغ : به معناي پخش كردن ، انشاء كردن ، چيزي را شناساندن تعريف تبليغات ( تبلغ ) : تلاشي است سازمان يافته و آگاهانه به منظور دستكاري در احساس و ادراك و تغيير نگرش در رفتار مخاطب در جهت اهداف خاص مبلغ اهداف تبليغات : 1- شكل دهي به برداشت ها 2- دستكاري ادراكات 3- هدايت رفتارهاي خاص اركان يا چهار ركن اصلي تبليغات: 1-گوينده و نويسنده پيام كيست ؟ ( پيام رسان ) 2- چه ميگويد و چه مينويسد ؟ (پيام ) 3- چه وسيله اي براي گفتن و نوشتن به كار مي برد؟ (وسيله ارتباطي ) 4- براي چه كساني مي گويد و مي نويسد؟ و تاثير اين گفتن و نوشتن چيست؟ ( پيام گيران )
تاریخچه تبلیغات : قبل از ایجاد صنعت چاپ که شروع تازهای از تبلیغات بود، تبلیغات به 3 صورت وجود داشت: 1- علائم تجاری : افتخار و غروری که استادکاران زمان های قدیم داشتند آنها را تشویق می کرد تا علائم مشخصی از خودشان روی مصنوعاتشان (کاسه یا کوزه های سفالی و قلم کاری شده و ...) بگذارند. 2- نشان و تبلیغ روی دیوارها: وسیله دیگر تبلیغات جملهای بود که روی سنگها دیوارهای جنب محلی که اجناس مختلف به فروش می رسید نوشته می شد که از جنس مورد نظر به نوعی تمجید و تعریف می کردند. 3- جارچیهای شهر: در عصر طلایی یونان جارچیهای شهر وظیفه مهمی داشتند مردهایی بودند که وظیفه شان این بود که در شهر بگردند و اخبار مهم و مورد علاقه مردم را به آنها اعلام نمایند. سبک های تبلیغاتی اولیه: 1- تبلیغات چاپی : هنگامیکه صنعت چاپ به وجود آمد دیگر لازم نبود که با آن زحمت و رنج بسیار برای کسب یک نسخه دیگر از نوشتهایی ماه ها وقت برای نوشتن صرف شود . البته حروف چینی در ابتدای کار مشکل بود و به کندی انجام می گرفت ولی همین که حروف چیده شد و دستگاه آماده شد به آسانی صدها نسخه از آن تهیه می شد تا در سال 1885 صنعت چاپ به تندی پیشرفت کرد و در این سال بود که شکل مکانیکی تنظیم حروف پیشرفت کرد و لاین تایپ به وجود آمد و به ثبت رسید. 2- تبلیغات رادیویی: قبل از اینکه رادیو به وجود آید تبلیغات به صورت چاپ شده بود و تنها افراد باسواد می توانستند از آگهیها استفاده کنند با توسعه صنعت چاپ روز به روز بر تعداد مجلات و روزنامه ها افزوده شد. مخصوصاٌ در آمریکا که اولین روزنامه خود را در 5 سپتامبر سال 1960 منتشر کردند که فقط یک شماره به چاپ رسید. از این تاریخ به بعد و پس از به وجود آمدن رادیو تبلیغات به صورت رادیویی همزمان با تبلیغات چاپی مورد بهره برداری قرار گرفت. 3- تبلیغات تلویزیونی : گرچه تلویزیون پس از جنگ جهانی دوم به وجود آمد ولی در حقیقت قبل از جنگ تبلیغ شده و برای استفاده آماده بود و در سال 1945 پس از خاتمه جنگ کارخانه های تلویزیون سازی شروع به تولید کردند تعداد زیادی از ایستگاه های رادیو چون به اهمیت تلویزیون آگاهی داشتند فرراً از این صنعت جدید استفاده کردند و بسیاری از آگهی دهندگان و صاحبان کارخانه ها و شرکتهای تجاری به جای رادیو آگهیهای خود را به تلویزیون دادند. تاریخ تبلیغات جهان: به طور خلاصه تاریخ تبلیغات در جهان به 3 دوره طولانی تقسیم می شود. 1- دوران ماقبل از بازاریابی: از زمان آغاز مبادله کالا بین افراد از دوران ماقبل تاریخ تا اواسط قرن 18 خریداران و فروشندگان به شکل بسیار ابتدایی با هم ارتباط برقرار می کردند. در اغلب این دوران رسانه هایی نظیر: علائم تجاری – تبلیغ روی دیوارها و جارچی ها بهترین وسایل برای ایجاد ارتباط به منظور مبادله کالا و خدمات محسوب می شدند در اوخر این دوران بود که صنعت چاپ آن هم در ابتداییترین شکل آن پا به عرصه وجود گذاشت . 2- دوران ارتباطات انبوه : از سال 1700 تا دهه های اول قرن 20 تبلغ کنندگان به شدت می توانستند به بخشهای بزرگی از بازار دست یابند که این کار نخست با استفاده از مطبوعات و سپس با استفاده از رسانه های صوتی و تصویری میسرمی شد. 3- دوران پژوهش : در خلال 50 سال گذشته کارشناسان تبلیغ به شکل نظامند تکنیک های شناسایی و رسیدن به مخاطب را با استفاده از پیام هایی که به طور خاص برای آن تنظیم شده است را بهبود بخشیده و مورد استفاده قرار می دهند تکنولوژی جدید ارتباطی رسیدن به فضای بهینه تبلیغاتی را میسرتر کرده است. پیشینه تبلیغ در ایران: نخستین وسایل آگهی رسانی در ایران نصب تابلو و اعلان جارچی ها بوده است و استفاده از آگهی در ایران به ادوار گذشته بر می گردد اما پیشینه آگهی در تاریخ معاصر نخست به صورت دیوارکوب و درج در نشریه ها باب شد و سپس رواج پیدا کرد. پیشینه آگهی در رسانه های جمعی ایران بدین ترتیب بوده است. 1- دیوار کوب 2- نشریه های ادواری 3- کتاب 4- سینما 5- رادیو 6- تلویزیون افزون بر اینها نشر آگهی های مستقیم به تقلید از سایر کشورها به شیوه های دگیری از جمله : انتشار کتابچه یا بروشور؛ کتالوگ و ... مرسوم بوده است. در سال 1316 هیچ گونه شرکت تبلیغاتی در کشور تاسیس نشده بود ولی از سال 1316 به بعد اولین شرکت ها و آژانس های تبلیغاتی شروع به کار کردند و تا سال 1337 – 18 موسسه و آژانس تبلیغاتی ثبت شدند. از تبلیغات تا بازاریابی : بازاریابی یعنی طور دیگری دیدن، روش بهتری خلق کردن و روی هم رفته بازاریابی همان خلاقیت مستمر در ارائه کالا و خدمات بهتر است اصلاً بازاریابی مدیریت تغییر است روشی است برای رسیدن به وضعیت بهتر و ارائه کالا و خدمات موفق. از این رو «تغییر» اسم دیگر بازاریابی است اما تغیییری که در جهت کمال باشد بازاریابی یعنی کار کن، متفاوت باش، پیشرفت کن. مک کارتی: در سالهای آغازین دهه 1960 (اصطلاح آمیخته یا آمیزه بازاریابی) را که مرکب از 4 عامل عمده: 1- کالا 2- قیمت 3- توزیع 4- ترویج را پیشنهاد کرد که اینها را چهار پی که مخفف 4 واژه با شروع حرف Pاست. همانطور که گفته شد یکی ازP ها ترویج است که نقش بسیار اساسی در فرایند بازاریابی بازی می کند و در واقع حلقه ارتباط با مشتری است به عبارت دیگر بازاریابی با مفهوم تبلیغات پیوندی ریشه ایی و موثر دارد. مواردی که در ترویج می توان طبقه بندی کرد به 5 گروه تقسیم می شود: 1- تبلیغات 2- روابط عمومی و عمومی سازی 3- پیشبرد فروش 4- فروشندگی شخصی 5- بازاریابی مستقیم این ابزارهای 5 گانه تبلیغ به شرح زیر توصیف می شود: 1- تبلیغات: هر گونه ارائه و عرضه ایده ها و کالاها یا خدمات که یک واحد تبلیغاتی فرد یا موسسه خاص انجام می دهد که مستلزم پرداخت هزینه است تبلیغات گویند. 2- روابط عمومی: ایجاد مناسبات مطلوب، با جوامع مختلفی است که با سازمان سرو کار دارند از طریق کسب شهرت، ایجاد تصویر ذهنی کلی مطلوب و برخورد مناسب با برطرف کردن مسائل، شایعه ها و وقایع نامطلوب. 3- پیشبرد فروش: محرک های کوتاه مدت برای تشویق فروش یا خرید محصول و خدمات . 4- فروشندگی شخصی: فرایند فروش به شکل فردی که شامل ارائه حضوری و فرد به فرد یک کالا از یک فروشنده به یک خریدار است. 5- بازاریابی مستقیم: استفاده از ارتباط مستقیم در جهت رسیدن به مصرف کننده و مخاطب عمدتاً از طریق بهره گیری از شیوه های نوین ارتباطی ویژگیهای تبلیغات: 1- یک سویه بودن ارتباط منبع با مخاطب 2- مشروعیت استفاده از راه ها و ابزارهای مختلف برای رسیدن به هدف 3- توجه صرف به منابع سازمان 4- تحمیل عقاید به مخاطب 5- تغییر مستمر در جریان تبلیغ منطبق با منافع سازمان 6- توجه به اقناع در شیوه های متعالی تبلیغ انواع تبلیغات : 1- تبلیغ آشوب آفرین یا هیجانی: در این نوع تبلیغ سعی می شود مخاطب به سوی اهداف معین هدایت شود. 2- تبلیغ وحدت بخش: در این نوع تبلیغ تلاش منبع در راستای منفعل کردن مخاطب است. 3- تبلیغ سفید: در این نوع تبلیغ علی رغم اینکه منبع مشخص است و اطلاعات پیام ارسالی از طرف او صحت دارد تلاش منبع ایجاد اعتبار در نزد مخاطب است. 4- تبلیغ خاکستری: در این نوع تبلیغ منبع مشخص و یا نامشخص است و احتمال دارد اطلاعات پیام نیز درست یا نادرست باشد. 5- تبلیغ سیاه: در این نوع تبلیغ اطلاعات پیام نادرست و ساختگی بوده و هدف منبع نیرنگ آمیز است. مبانی انفکاک روابط عمومی و تبلیغات:
جدول انفکاک روابط عمومی و تبلیغات
تبلیغات مستقیم و غیر مستقیم: 1- تبلیغات مستقیم: پیام دهنده پیام خود را با رنگ و لعاب و صریح وبی پروا به مخاطبان خود ابلاغ میکند در این روش مخاطبان متن یا تصویری را بعنوان پیام و اطلاعیه تبلیغی با محتوای کالا یا خدمات خاص دریافت می کند و پیام دهندگان آن نیز در مقام مبلغ قرار گرفته شناخته می شوند. 2- تبلیغات غیر مستقیم: از عنوان آن پیداست که این نوع تبلیغات نمود و ظهور علنی و صریح ندارد با این شیوه اهداف تبلیغی پیام های غیر مستقیم بصورت پنهانی و غیر محسوس صادر و منتقل می شود. ابزارهای تبلیغات تجاری: 1- آگهی دیواری و توزیعی : مشخصات و مزایای کالا با تصویر و آرم تبلیغی معروف به صورت آگهی (تراکت) چاپ شده و بر دیوار یا جایگاههای ویژه شهری نصب می گردد. 2- پستی: آگهی ها و اطلاعیه ها به وسیله پست برای اشخاص که قبلا نشانی آنها یادداشت شده ارسال میشود. 3- بروشور و کاتالوگ: مشخصات و ویژگیهای کالا در یک ورق کاغذ چند لتی بصورت جزوه چاپ می شود که اکثرا همراه با عکس، توضیحات ضروری و نشانی های مرکز فروش و خدمات پس از فروش می باشد. 4- مطبوعاتی: درج آگهی در مطبوعات رایج و متداول است روزنامه های کثیر الانتشار برد تبلیغاتی وسیع تری دارند. 5- رادیویی: برای جلسه توجه مردم و کالا از رادیو استفاده می شود، متن آگهی و کیفیت صدای پخش کننده و نوع موزیک همراه آن و زمان پخش نکاتی است که برای اثربخشی پیام رادیویی باید محاسبه و در نظر گرفته شود. 6- تلویزیونی: یک وسیله بسیار معتبر و جالب تبلیغاتی است زمان در تلویزیون محدود است آگهی ها بیش از چند ثانیه وقت احتیاج ندارند می بایست تنظیم و تدوین یک تیزر تبلیغاتی چند ثانیه ایی بسیار حرفه ایی ،علمی ، و اثر گذار صورت پذیرد که بتواند تاثیر پذیری حداکثری داشته باشد. 7- سینمایی: در سینما پیش از شروع فیلم اصلی تیزرهای تبلیغاتی کوتاه از پرده سینما تاثیرگذاری ژرف و موثری دارد. 8- پوستر: معمولاً عنوان کلی و شعار محوری یک آگهی همراه با تصویر در کاغذی مرغوب و ابعادی متنوع تهیه می شود که تاثیر گذاری مناسبی بر روی مخاطبان ایستا یا در حال گذر دارد. موقعیت های تبلیغاتی: برخی امکان موثر و موقعیت های ماندگار در تبلیغ عبارتند از: 1. جاده ها: بیندگان تابلوها و نوشته های تبلیغاتی جادهایی را در حال سکون و آرامش معمولاً با نشاط و به دور از غوغای درون شهری با توجه بیشتری مشاهده می کنند. 2. اماکن عمومی: میادین ورزشی سالنهای ورزشی، رستورانها، ترمینالها، فرودگاهها، مساجد، مدارس، دانشگاهها و بسیاری دیگر از اماکن عمومی که به طور دائمی یا مقطعی محل تجمیع مخاطبان است. 3. وسایل نقلیه عمومی: اتوبوسهای شهری و بین شهری، قطارها، متروها، از جمله وسایل و اماکنی هستند که مورد استفاده تبلیغات تجاری هستند. 4. تاسیسات عام المنفعه: برخی از شرکتها و موسسات بزرگ تجاری که از امکانات خوبی برخوردار هستند در مناطق محروم یا عمومی ساختمانهایی از قبیل پرورشگاه، کتابخانه، بیمارستان، سینما و امثال آن تاسیس می نمایند و آنها را با نام موسسه و سازمان مطبوع خود در اختیار دولت و شهرداری ها قرار میدهند. 5. جشن های مناسبتی: در منطقهایی که به مناسبتهای مختلف ملی و منطقهایی و بینالمللی مراسماتی برگزار می شود فرصت های تبلیغاتی متنوعی پدید میآید. 6. نمایشگاه : محلی است خاص تبلیغات کالایی و خدماتی به عنوان یک فرصت مشخص تبلیغاتی. 7. افراد مشهور: بعضی از آژانسهای تبلیغاتی با تمهیداتی به صورت مستقیم و یا غیر مستقیم به طرزی زیرکانه در خصوص تبلیغات یک کالا یا خدمات تائیدیه می گیرند و کار تبلیغاتی انجام میدهند. 8. هدایا و جوایز: موقعیتهایی که میتوان مبادرت به اهداء هدایای تبلیغاتی نمود بسیار است باید طراحان و مجریان تبلیغاتی با هماهنگیهای لازم تناسب نوع هدیه با سن؛ جنس، شکل، موقعیت و تحصیلات گیرندگان آن را مشخص نمایند تا تاثیرگذاری به حداکثر ممکن افزایش یابد.
پنج تصمیم اساسی در حوزة تبلیغ وجود دارد که عبارتند از: 1- هدف اساسی 2- پول 3- پیام 4- رسانه 5- ارزیابی که به ترتیب مورد بررسی قرار می گیرند: 1- هدف اساسی : در جوامعی که به اصطلاح استراتژیکگرا هستند و مدیر نقش یک استراتژیست را دارد مقوله هدف نقش بنیادین را بازی میکند اگر قرار است تبلیغ موفق شود باید دانست هدف از ارائه آن چیست. تبلیغات از نظر تکنیکی: هر نوع معرفی غیر شخصی و ترویج ایده ها، کالاو یا خدمات که یک فرد یا موسسه مشخصی آن را انجام می دهد. این تعریف 4 بخش دارد که جداگانه بررسی می کنیم: 1- غیرشخصی: وقتی کالایی با ملاقات حضوری فروشنده به فروش برسد را فروش شخصی میگویند در حالیکه آگهی مکمل یا جانشین فروش شخصی است که به طور غیر شخصی بوسیله واسطهها و یا وسایل تبلیغاتی مانند: مطبوعات، رادیو، تلویزیون، صورت می پذیرد. 2- ترویج ایده ها، کالا و خدمات : تبلیغات فقط مربوط و منحصر به ترویج اجناس ملموس نیست خدماتی که بانکها، شرکتهای بیمه، خطوطهوایی و غیره به مردم پیشنهاد میکنند نیز نیازمند تبلیغ است. 3- در مقابل پرداخت وجه: با اضافه کردن این قید آن دست از اطلاعرسانیهایی که شرکت انجام میدهد و برای آن وجه نمی پردازد از شمول تبلیغات خارج می شود، نظیر بعضی از فعالیتهای روابط عمومی. 4- فرد یا سازمان مشخص: 5- وقتی که منبع یک ایده معلوم نیست برای دریافت کننده آگهی مشکل است که ارزش آن را ارزیابی کند. تعیین هدف :اولین گام در تهیه برنامه تبلیغاتی مشخص کردن اهداف تبلیغات است این گونه تصمیم ها غالب تحت تاثیرتصمیم های قبلی درباره بازار هدف ، تعیین جایگاه در بازار و ترتیب عناصر قرار می گیرد . یک هدف تبلیغاتی یک وظیفه ارتباطی خاص است که باید ظرف مدت زمانی خاص و با مخاطبان ، هدف خاصی برقرار گردد اهداف تبلیغاتی را میتوان بر اساس غرض و مقصود سازمان از تبلیغات به شرح ذیل تقسیم کرد . 1- آگهی اطلاع دهنده و آگاه کننده 2- آگهی متقاعد کننده 3- آگهی یاد آوری کننده 1- آگهی اطلاع دهنده و آگاه کننده شامل : الف : اطلاع رسانی درباره محصول جدید ب : پیشنهاد استفاده های جدید از محصول پ : مطلع کردن بازار درباره تغییر در قیمت ت: شرح چگونگی کاربرد محصول ث: توصیف خدمات موجود 2- آگهی متقاعد کننده شامل : الف : ایجاد ترجیهات برای مارک مشخص ب: تشویق به خرید مارک شرکت بجای مارک دیگر پ: ترغیب مشتریان به خرید امروز بجای فردا 3- آگهی یاد آوری کننده شامل : الف : یادآوری این موضوع به مشتریان که محصول ممکن است در آینده ای نزدیک مورد نیاز باشد ب: یادآوری محل جدید خرید محصل به مشتریان پ: یادآوری مواقع خرید در زمانهای خارج از فصل ث: حفظ یا تداوم مشتری با محصول و شرکت مزایای تبلیغ در جامعه: 1- تبلیغات به تعالی فرهنگ عمومی کمک می کند. 2- باعث افزایش فروش،سود، اعتبار و حیثیت سازمانی می شود. 3- حجم داد و ستد را افزایش داده باعث رونق بازار می شود. 4- باعث تنوع محصول و نوآوری می شود. 5- برخورد کاسب کارانه را به برخورد علمی – اقتصادی تبدیل میکند. 6- هزینههای حمل و نقل و توزیع را کاهش میدهد. 7- محدودة جغرافیایی بازار را گسترش میدهد. 8- تقاضای جدید خلق میکند. 9- رسانهها را سازمان می دهدو تقویت میکند. 10- باعث ایجاد رقابت می شود. 11- مشتری مردد را به مشتری مصمم تبدیل میکند. 12- مشوق بهبود دائم کیفیت کالاست. 2- پول (بودجه بندی تبلیغات) : در تبلیغ این که چقدر پول خرج می کنیم مهم است اما مهمتر آن است که چطور پول خرج می کنیم. عنصر کلیدی در تبلیغات خلاقیت است. که این موضوع یعنی این که کاری را انجام بدهیم که دیگران نمی کنند یا این که الزاما کاری را که دیگران انجام میدهند را ما انجام ندهیم و پیاده سازی این ایده هزینه زاست پس از آنکه قدم اول یعنی هدف از تبلیغات روشن شد باید نسبت به تعیین بودجه تبلیغاتی اقدام کنیم بودجه تبلیغات یا پول دومین گام در تصمیمات اساسی تبلیغ بشمار میرود متخصصان بازاریابی و تبلیغات چند روش عمده را برای تعیین بودجه تبلیغاتی تشریح میکنند. دقت سه روش اول نسبتا پایین دقت روش چهارم میانه و دقت روش پنجم نسبتا بالا ست منتها توصیه می شود برای تبلیغات از روش پنجم استفاده می شود این روش ها عبارتند از : 1- روش در حد استطاعت 2- روش درصدی از فروش 3- روش برابری با رقبا 4- روش رتبه بندی 5- روش هدف و انجام کار 1- روش در حد استطاعت : بسیاری از شرکت ها بودجه اختصاصی به تبلیغات را به اندازهای تعیین می کنند که به تصور آنها شرکت از لحاظ مالی استطاعت تحمل آن را دارد . 2- روش درصدی از فروش : یعنی بودجه تبلیغات این شرکتها درصد مشخصی از فروش جاری یا پیش بینی فروش آنهاست. 3- برابری با رقبا : برخی از شرکتها بودجه تبلیغاتی خود را با هزینه های تبلیغاتی سایر رقبا یکسان در نظر می گیرند. 4- روش رتبه بندی : اگرقیمت هر میزان رتبه بندی در ساعت مورد نظر مثلا در تلویزیون 50000 تومان باشد و ما بدانیم که 30 بار این تبلیغ باید نشان داده شود تا اثر بخشی داشته باشد لذا 1500000 تومان بودجه تبلیغاتی تلویزیونی ما خواهد شد . 5- روش هدف و انجام کار : با استفاده از این روش بازاریابان بودجه تبلیغات خود را مطابق فرایند زیر تعیین میکنند: 1- تعیین اهداف خاص 2- تعیین کارهایی که انجام آن برای رسیدن به این اهداف لازم است 3- برآورد هزینه های مورد نیاز برای انجام این کارها جمع این هزینه ها همان بودجه تبلیغاتی مورد نیاز است .
3- پیام : اگر قرار است که مخاطب تصویری شفاهی از پیام ما را دریافت کند اول لازم است که خود تصویر شفاهی از آن چه می خواهیم ببینیم داشته باشیم. پس از اینکه مشخص شد هدف از تبلیغی که قصد آن را داریم چیست و بعد از آن که مقدار بودجه را تعیین کردیم نوبت به پیام میرسد. اطلاعاتی که تهیه کننده آگهی تبلیغاتی باید در مورد کالا یا خدمت کسب نمایید به قرار زیر است: 1- اطلاعات اساسی در مورد کالا : این اطلاعات را باید از کسانی که جنس را تولید میکنند و به فروش میرسانند و کسانی که آن جنس و اجناس مشابه آن را مصرف مینمایند بدست آوریم پاسخ به هفت سوال زیر اطلاعات مقدماتی و لازم را برای آغاز تهیه آگهی مناسب بدست میدهد : 1- چه لوازم و مواد و عواملی در جنس به کار رفته است. 2- با چه کیفیتی ساخته شده است. 3- چه استفادهای دارد. 4- چگونه با کالای رقبا مقایسه می شود. 5- وسیله شناسایی آن در فروشگاه چیست. 6- قیمت کالا چقدر است. 7- حقایق مهم درباره خریداران احتمالی را بدانید که خود پنج قیمت دارد: الف : جنسیت: این کالا مخصوص زنان – مردان یا هر دو است. ب: سن: چه سنینی بیشتر این کالا را مصرف می کند. پ: در آمد: درآمد جنس در چه حدود است. ت: گروه های مرجع: چه کسانی در تصمیم خرید نفوذ دارند. ث: سایر اطلاعات: اطلاعات دیگری که برای تهیه کننده آگهی لازم است مانند ملیت و نژاد، مذهب، تحصیلات نسبی. ویژگیهای منبع پیام عبارتند از : 1- اعتبار منبع 2- جذابیت فیزیکی و ظاهری 3- مورد علاقه مخاطب بودن 4- معنادار بودن منبع ر ادامه پنج تصمیم اساسی در تبلیغ و پس از تشریح هدف اساسی، پول، پیام در چهارمین تصمیم نوبت به رسانه می رسد. 4ـ رسانه : بازاریابی و تبلیغات در طول دوران حیات خود ادوار گوناگون را پشت سرگذاشته اند و رسانه های مختلفی را تجربه کرده اند اما با روی کار آمدن رسانه های دیجیتال و عرصه بزرگراه های اطلاعاتی تبلیغات تحولی انقلاب گونه را پیش رو دارد که متأثر از تسلط رسانه ها بر جوامع بشری است. مهمترین گامها در انتخاب رسانه مناسب به منظور تبلیغات عبارتند از : 1ـ تعیین سطح پوشش، فراوانی رویت پیام و نحوه تأثیر. 2ـ انتخاب در میان انواع رسانههای متنوع عمده. 3ـ انتخاب وسیله خاص ناقل پیام. 4ـ تصمیم درباره زمانبندی رسانه. رسانه های متنوعی به عنوان سیال های تبلیغاتی مورد استفاده مجریان تبلیغ قرار می گیرد که به طور مختصر به برخی از آنها اشاره مینمائیم: 1ـ تلویزیون رسانهای کامل: تلویزیون به عنوان یکی از رسانه های بسیار اثر بخش و در عین حال متداول مزایا و معایبی دارد. مزایای تبلیغ در تلویزیون : 1ـ ترکیب صدا ، تصویر ، حرکت 2ـ جاذبه برای حواس 3ـ توجه، پوشش و دسترسی بالا معایب تبلیغ در تلویزیون: 1ـ هزینه زیاد 2ـ تراکم بالای تبلیغات 3ـ گزینش ضعیف مخاطبان 4ـ سرعت تبلیغ 2ـ رادیو رسانهای ارزان : رادیو به عنوان رسانه ای ارزان قیمت و در دسترس به منزله یکی از ابزارهای تبلیغی مهم و اثرگذار تلقی می شود که مزایا و معایبی خاص خود دارد. مزایای تبلیغ در رادیو: 1ـ استفاده همگانی و عمومی 2ـ امکان گزینش عالی از نظر جغرافیایی و جمعیت شناسی 3ـ هزینه ای نسبتاً پائین در مقایسه با تلویزیون. معایب تبلیغ در رادیو: 1ـ سمعی بودن صرف 2ـ توجه کمتر به آن نسبت به تلویزیون 3ـ پخش سریع 3ـ مجلات رسانهای معتبر: مجله به عنوان رسانه ارتباطی موثر از اهمیت بسزایی در عرصه تبلیغات برخوردار است و نظیر هر رسانه تبلیغی دیگر مزایا و معایبی دارد. مزایای تبلیغ در مجلات : 1ـ در اختیار داشتن فرصت برای توضیح بیشتر 2ـ اعتبار بالا در نزد خوانندگان 3ـ عمر طولانی آگاهی در مجلات 4ـ انتخاب مخاطب معایب تبلیغ در مجلات : 1ـ کیفیت نسبتاً ضعیف چاپ 2ـ هزینه بالا 4ـ مطبوعات رسانهای به هنگام : در حال حاضر روزنامه ها نقش بسیار مهمی را در تبلیغات بازی می کنند که البته مزایا و معایبی نیز دارد. مزایای تبلیغ در روزنامه : 1ـ قابلیت انعطاف خبری 2ـ به هنگامی 3ـ مقبولیت عمومی 4ـ قابلیت زمانبندی معایب تبلیغ در روزنامه: 1ـ کیفیت چاپ نامطلوب 2ـ عمر کوتاه آگهی 5ـ اینترنت رسانه ای جهانی : اینترنت رسانه ای با توان بسیار گسترده و بالاست که موسسات باید بتوانند از آن به شکل موفقیت آمیز بهره برداری کرده و در جهت مقاصد تبلیغی خود به کارگیرند این رسانه نیز مزایا و معایبی دارد. 5- تبلیغات در اینترنت: مزایای تبلیغات در اینترنت: 1ـ گستردگی بازار هدف 2ـ تنوع درطراحی پیام 3ـ قابلیت تعاملی بالا 4ـ دسترسی سریعتر و کاملتر به اطلاعات 5ـ قابلیت فروش بالا 6ـ خلاقیت بالا 7ـ توان بالقوه بازار معایب تبلیغات در اینترنت: 1ـ مشکلات اندازه گیری اثربخشی 2ـ نامشخص بودن ویژگی مخاطبان 3ـ دشواری برقراری ارتباط شبکه ای 4ـ ازدحام و حجم رویت کنندگان 5ـ قابلیت تولید افکار منفی (فریب دادن) 6ـ هزینه بالا 7ـ کیفیت تولید محدود 5ـ ارزیابی: آخرین تصمیم اساسی در تبلیغ، ارزیابی تبلیغ است ما تبلیغ می کنیم تا اثربخشی خود را سرعت دهیم بنابراین اگر تبلیغی نتواند علارقم نکات هنری و علمی قابل تأمل اثر پایداری نداشته باشد آن تبلیغ ناموفق است و نمی تواند در مخاطب حرکت و اقدامی ایجاد کند. اندازه گیری آثار ارتباطی: با اندازه گیری آثار ارتباطی می توان دریافت که آیا به آگهی تبلیغاتی به خوبی ارتبات برقرار شده است یا خیر؟ تمهیدات تبلیغ : تمهیدات تبلیغ عبارت است از: ابعادی که بر مبنای آن یک تبلیغ مخصوصا تبلیغات تجاری شکل می گیرد این ابعاد در بردارنده فرم و محتوا هستند و به شرایط و ویژگیهای پیام گیر نظر دارند به نظر صاحبنظران (دکتر محسنیان راد) معتقدند که تبلیغ بازرگانی با در نظر گرفتن تمهیداتی بر روی مخاطبان اثر گذاری دارد. تمهیدات تبیلغ عبارتند از : 1- آمادگی ذهنی مخاطب 2- تبین نتایج تبلیغ 3- تکرار در محور تبلیغ 4- پیوستگی و ارتباط موضوعات برای تداعی معانی در تبلیغ 5- دوام 6- ایجاد زمینه مناسب با در نظر گرفتن زمینههای اجتماعی واقتصادی جامعه 7- تشویق وایجاد انگیزه 8- شرکت دادن پیام گیرندگان در روند تبلیغ 9- توجه به قواعد و اصول اصول و قواعد تبلیغ که از مهمترین تمهیدات تبلیغ است اساس تبلیغات را در حوزه تجاری، بازرگانی شکل میدهد و کارگزار تبلیغ با استفاده از این قواعد اقدام به تبلیغ میکند. همان صاحب نظر حوزه تبلیغات قواعدی برای تبلیغ در نظر گرفته به شرح زیر است: قواعد تیلیغات : - اغراق و بزرگنمایی - موقعیت شناسی - تکرار - تکیه برارزشهای جامعه - استفاده از معتقدات قبلی جامعه - سادگی و وضوح پیام - استفاده از جاذبههای تصویر ورنگ - تکیه بر جنبههای عاطفی و ترکیب احساس مخاطبان - مخاطب قرار دادن گروههای مختلف - اعتبار بخشی به فرستنده (منبع) - اثبات ادعا چهارچوب تبلیغات یکی دیگر از الزامات اساسی تبلیغ است که بر جنبههای مشترک و عملکرد در رسانه تاکید دارد. چهارچوب تبلیغات: 1- سرعت تبلیغ: آماده سازی سریع و به موقع تبلیغات بازرگانی در چهارچوب مشخص شده از سوی سفارش دهنده 2- مداومت تبلیغ: استمرار در تبلیغ و تداوم با نگاه اطمینان بخش و جالب مشتری 3- وسعت حوزه تبلیغ: پوشش محیطی در حوزه جغرافیایی تبلیغ 4- تنوع و گوناگونی محتوای تبلیغ : استفاده از جاذبههای بصری و شیوههای مختلف ارائه پیام کارکردهای تبلیغات : 1- هدف نهایی تبلیغات فروش به مصرف کننده است: آگهیها بر جنبه مهم امتیاز یک کالا تاکید میکند و همواره در این تاکید ارزشهای اجتماعی جامعه مد نظر است. 2- آگهی ها بازارهای مصرف تازه ای پدید میآورند: تبلیغات برای کالاهای گذشته کاربردهای تازهای ارائه میکنند و برای کالاههای تازه کارکردهایی برای دل مشغولیهای گذشته ارایه میدهند. 3- تبلیغات قیمت کالای مصرفی را کاهش میدهد: آگهیها باعث رونق فروش و به همین سبب موجب کاهش قیمت میشود اما گاهی تولید کننده بسیار بیشتر از صرفهایی که از رونق فروش بالا میبرد باید به هزینه آگهی بیافزاید. 4- آگهیها به طور دائم باعث بهبود کیفیت تولید میشوند: به طور معمول کالاهای وا خورده را نمیتوان به زور تبلیغ فروخت تاثیر آگهیها این طور است که بازار رقابت به ناچار فضا را برای کالاهای بیکیفیت تنگ میکند. 5- آگهی رقابت را در تولید بسط و گسترش میدهد: تبلیغات در بازار مصرف امروز دنیا ضروری است ودر چنین بازاری همواره قیمت و کیفیت 2 شاخه محوری هستند و توجه به هر عامل یعنی رقابت پیش برنده 6- تبلیغات بازرگانی باعث رشد پژوهشهای علمی در کشور می شود: با ارتباط تبلیغات و پژوهشهای علمی میتوان تولید تکامل بازاریابی و فروش کالا را در مقیاسی وسیع تردر نظر گرفت در نتیجه این توجه مصرف کننده قادر می شود تا از تحول و نوسازی در انواع کالا و در بازاریابی که تبلیغات را پویا و بازسازی میکند سود ببرد. این کارکردهای تبلیغات کمک میکند تا در راستای علمیتر مفهوم تبلیغات و بهرمندی از نتایج پنهان آن قدمهای موثری در جامعه برداشت شود. ويژگيهاي پيام رسان (گوينده و نويسنده پيام ) : الف )اعتبار : اعتبار پيام رسان يعني ميزان پذيرش او به وسيله مخاطبين در دو بعد 1- كفايت 2- قابل اعتماد بودن 1- متخصص و قابل اعتماد بودن 2- ظاهرا طوري وانمود نمايد كه نفع شخصي ندارد 2- تحت تاثير قراردادن افراد 3- دوست داشتن و تمايل مخاطب به پيام رسان ب) جذابيت: علاقه مخاطب را جلب و جذب نمايد . 1- همانند سازي يا مشابهت مسائلي چون سن ،شغل ، جنس ، تحصيلات و ... 2- آشنايي و محبوبيت (استفاده از چهره هاي آشنا و محبوب و جذاب ) ج) وسيله ارتباطي : ( ماهيت پيام ) :1- ساختار پيام استدلال و اثر تقدم و تاخر در پيام ( روشن بودن و ابهام نداشتن پيام --< درك و بر انگيختن احساسات مخاطبان 2- سبك پيام : قابل فهم بودن ، تكرار پيام ، تنوع در محتواي پيام 3- جاذبه پيام : ترغيب ، صريح بودن ، تحريك احساسات
ويژگيهاي مخاطبان : 1- جنسيت : (زن و مرد ) --< نقطه نظرات مشترك يا مخالف ، نظريه هاي سنتي در خصوص تحصيلات و ... 2- عزت نفس : (بلند نظري ، تغيير عقيده به سختي ) 3- تجربه پيشين مخاطب : ( محيط آرام زندگي ، شخصي خوشحال و آسوده ، پيام راحت و بر عكس ) شيوه هاي مختلف تبليغ و اقناع: 1- روش همراهي 2- روش انگيزش تفكر 3- روش الگويي 4- روش تمثيلي 5- روش تدريجي و مرحله به مرحله 6- روش استدلالي 7- روش غير مستقيم : (1- روش شايعه پراكني 2- روش خبر رساني ) 8- روش تداعي معاني( از طريق شبيه سازي ،تكرار پيام تبليغي ،تحريم تشويق شونده ، ترساندن تبليغ شونده ،اثر جمع به فرد ) 9- روش شعاري رعايت موارد ذيل براي بكار گيري هر يك از شيوه هاي تبليغ: 1- شناخت و بكار گيري نظرات و استعدادهاي نهفته انسانها 2- بكارگيري وجدان اخلاقي و بيدار كردن وجدان 3- استفاده از روشهاي محسوس (حكايت ، تمثيل ، نمايش ،سمعي و بصري ) 4- طرح و برنامه ريزي جامع و شامل حال تمامي دسته ها و گروه ها 5- متناسب با مخاطبين (كودكان ،جوانان ، و ... فرق كند ) 6- بايد متين ، سخن نرم و سرشار از مهر و محبت
روشهاي تبليغ: 1- نفي و اثبات : همه شيوه هاي مشابه و پيامهاي رقيب را نفي و شيوه پيام مطلوب خود را اثبات ميكند و اگر دستگاه هاي تبليغي با بي طرفي و منطقي برخورد كنند راندمان بيشتري خواهند داشت و مشهور ترين و قديمترين روش در عرصه تبليغات است . 2- شرطي سازي : اين شيوه را پاولف مطرح نموده و از طريق آزمايش ساده و معروف سگها كه يكي از روشهاي رايج و خيلي خطرناك مي باشد كه در اين روش پيام به عنوان يك عامل نامربوط مشروط شده به وسيله شرط نامربوط در جامعه تنفيذ مي شود. 3- طرح ناگهاني: بسته به موضوع پيام و زمينه اجتماعي آن مثل قطع فيلم سينمايي در سينما و تبليغ تجاري در ميان آن . و بايد سعي شود زمينه طرح و مورد علاقه و توجه شديد مخاطب باشد و داراي محدوديت است اگر مرتب و پي در پي صورت گيرد كاربردش را از دست مي دهد. 4- استدلالي: بهترين و مفيد ترين روش بوده و اساس اين روش را تعقل و تفكر تشكيل داده و اين روش موجب رشد جامعه و ارتقاي سطح فرهنگ ملي مي شود و دو شرط لازم آن : الف) آرايش سطح دانش عمومي و كاهش بي سوادي و رشد فرهنگي ، چشمي و گوشي ب) حقانيت پيامي كه تبليغ ميشود . ميزان آن در گرو سواد و معلومات و فرهنگ عمومي و نيز قدرت استدلال مبلغ مي باشد . در تبلطغات سياسي و اقتصادي نيز كاربرد دارد . اقناع يا ترغيب : فرايند ارتباطي است كه هدف آن نفوذ كردن در گيرنده پيام است . ( در تغيير نگرشها به كار مي رود) و يك فرايند دو سويه كه در آن هر دو گروه يا طرف به يك پيام رويداد نزديك مي شود. مراحل تنفيذ پيام : 1- آگاهي 2- جلب توجه و علاقه مندي ( پيام زماني موثر واقع مي شود كه مخاطب علاقه و انگيزه براي پذيرش داشته و مبلغ با استفاده از قالبهاي خاص هنري و زيبا پيام را در سطح جامعه مطرح و در غير اين صورت شايد موجب ايجاد تنش و مشكل اجتماعي شود 3- ارزيابي 4- آزمايش و تجربه 5- پذيرش و پيگيري انواع تبليغ از نظر شيوه اجرايي و القايي : الف) تبليغات مستقيم : در اين روش مبلغ پيام خود را به طور صريح و بي پروا هر چند با رنگ و لعاب و بوق و كرنا در قالب متن يا تصوير به مخاطبين خود ابلاغ مي كنند و مهمترين فايده تبليغات مستقيم براي گيرندگان پيام آن است كه آنها از تبليغي بودن پيام مستقيم با خبر بوده و در معرض غافلگيري قرار نمي گيرند و در پذيرش يا رد آن مختارند و همچنين گسترده بودن ميدان عمل براي عاملان آن و بكارگيري از اكثر ابزارها و وسايل در جهت تاثير گذاري سريعتري برخوردار است . ب) تبليغات غير مستقيم : اين تبليغات نمود و ظهور علني و صريح نداشته و با اين شيوه اهداف تبليغي پيامها غير مستقيم ، پنهان و غير محسوس منتشر و صادر مي شود . براي تنظيم طرح و برنامه هاي آن نميتوان از همه امكانات استفاده كرد و نيازمند آماده سازي ، زيركي و هوشمندي و اطلاعات و تجربه زياد بوده و عوامل و شرايط و احوال مختلف را مي طلبد و ويژگي آن عبارتند از : 1- پيامها از كانالهاي نامرئي ، پنهان و يا غير منتظره عبور داده مي شوند 2- معمولا مخاطبان بارها به طور غافلگيرانه آنها را دريافت مي كنند و در واقع به آنها تحميل مي شود 3- از روش و قاعده منظم و مشخصي پيرو ي نميكند بلكه ساخت و ساز آنها بيشتر از فرصتهاي پيش آمده و حوادث پيش بيني نشده سود برده مي شود . انواع تبليغ (تبليغات به طور عموم) 1- تبليغات تجاري ( بازرگاني ) : بكار بردن وسايل ارتباطي به منظور ترغيب مردم به خريد كالا يا خدمات . در واقع جايگزين رفتار شرطي به جاي رفتار عقلاني است كه منجر به كسب سود بيشتر براي تبليغ گر --< وسايل و كالاهاي تجاري يا اعتباري موسسه تبليغ مي شود. 2- سياسي : فعاليت هاي احزاب و نهضت هاي سياسي جهت همراه ساختن افكار عمومي و كسب آراء در انتخابات اقدام به ترويج آموزه هاي خود مي كنند و يا دولتها و رژيم براي افزايش مشروعيت و حيثيت خود در داخل و خارج كشور جهت حفظ روحيه مردم و تخريب روحيه مخالفان به كار مي بردند. 3- آموزشي 4- اجتماعي ،بهداشتي و علمي: براي پيشبرد امور بهداشتي يا فرهنگي و ... بوسيله سازمانهاي مربوطه انجام مي دهند. عوامل دخيل در روان شناسي تبليغات : 1- تلفيق پذيري : بر آمادگي تحريك افراد به واكنش شديد عاطفي در برابر يك رويداد خاص اطلاق ميگردد و در وضعيتهايي كه دچار هيجان شده و از نظر عاطفي بر انگيخته شده باشند شدت تلفيق پذيري بيشتر است و موضوعي است اكتسابي كه از دوران كودكي تحت تاثير فرايند جامعه پذيري و شيوه هاي ترتيبي والدين و ديگران به تدريج واكنش هايي كه موافق ميل و نظر آنان بر حسب ساختار شخصيتي و رواني انسانها متفاوت بوده و در واقع هماهنگ ارزشها و هنجارهاي اجتماعي شكل پيدا ميكند. 2- هم چشمي گروهي : افراد به دليل همچشمي زود تر تحت تاثير گرفته و بدون اراده به طور غير منطقي به تقليد از ديگران كارها را انجام داده و ناخودآگاه بستگي و پيوستگي خود را با گروه ها نشان ميدهند و در واقع گرفتار شدن انساني را در انبوه خلق است . 3- تداعي معاني و انتقال : در اثر تكرار تبليغات در خصوص موضوع خاص نوعي احساس خوش بيني و خوب در مخاطب ايجاد و نوعي ترغيب جهت خريد و استفاده از آن موضوع يا كالاي خاص ايجاد ميشود . 4- مغز شويي : مغز شويي فرايند يا تكنيكي است براي تاثير گذاري در فرد تا آنكه فرد چيزهايي را قبلا باطل م يدانشت به عنوان واقعيت قبول و بر عكس چيزهايي را كه قبول داشته دروغ بپندارد و غالبا فشار و هيجان انجام مي گيرند نه تنبيه بدني
اصول يا شرايط تبليغات در دنياي جديد: 1-اصل وضع رفتار الحاقي : مبلغ ضمن تلقين رفتارهايي كه موجب تائيد و استمرار آن رفتار مي باشد را بكار مي گيرد . مثل اجراي موسيقي سمفونيك برا ي جلب مشتري 2- اصل پيوستگي مطلوب: استفاده مبلغ از مناسبت هاي خاص و مطلوب مردم با هدف همراه سازي مردم به طور مستمر و پيوسته با ايجاد شرايط هيجاني نسبت به تبليغ خود اقدام مي كند. 3- اصل متقاعد ساختن : استفاده از افراد مشهور ، تبليغات تجاري ß ستارگان سينما، توجه به وضع رواني مردم تحليل امر تبليغات مستلزم پاسخ به اين سئوالات است؟ 1-تبليغ را چه كسي انجام ميدهد (مبلغ كيست؟) 2-چه چيز را تبليغ ميكند؟ ( پيامي كه به افراد مي دهد چيست؟) 3- مخاطبين چه افرادي هستند؟ (به جزئياتي چون شخصيت ، فرهنگ ، نقش اجتماعي ، طبقه ، تحصيلات ، وضع اقتصادي و ديدگاههاي هنري و ورزشي و سياسي و در نهايت نتيجه حاصل از تبليغات چيست؟
شكل گيري افكار عمومي : در واقع اظهار نظر شخصي و گروهي از افراد جامعه در خصوص موضوع خاص و در يك مقطع زماني و محدوده جغرافيايي در پيرامون عواملي چون فرهنگي ، زيستي ، رواني ، ليدئولوژي و ... شكل مي گيرد.
عوامل موثر در افكار عمومي : عواملي چون نظامهاي سياسي ،وسايل تبليغ ،رهبري و دولتمردان ،احزاب سياسي و ... بوده و مي توان اختلاف خط فكري نظامهاي سياسي حاكم و استفاده از ابزارها و امكانات رسانه اي و تبليغي مي توانند تاثير زيادي در تحت تاثير قراردادن افكار عمومي در عرصه هاي مختلف از جمله انتخابات ، تورم و گراني بهره برداري لازم بنمايند. نقش تبليغات در افكار عمومي يا پذيرش اجتماعي : وسايل ارتباط جمعي (تبليغي ) چنان قدرتي دارد كه ميتواند در جامعه نسل جديدي را براي نخستين بار پديد آورد و انديشمنداني چون پل لازا رسفلد و مرتن قدرت بالقوه وسايل ارتباط جمعي در سطح وسيع و فراواني و در واقع تحريك و تقويت افكار مردم براي انجام كاري ميباشد . امروزه با برنامه ريزي و طراحي هاي بسيار مطالعه شده توانايي تغيير رفتار در انسانها و تشكيل ادراك آنها در جهت اهداف و منافع مبلغين انجام مي گيرد و خلاصه اينكه تبليغات امروزه مي تواند تصورات ،اعتقادات و ذهنيات تازه اي را به انسان بدهد(القا) رعايت نكاتي جهت تاثير تبليغات در تفكر ذهني افراد : 1-سادگي:(بايد بيانيه ها ، برنامه ها و اعلاميه ها ، ساده و كوتاه و روشن باشد ) 2-تكرار : (تكرار بجل و به موقع جهت درك بهتر ) 3- اغراق گويي و بزرگ نمايي : ( اغراق و دروغگويي هاي بزرگ نه كوچك كه زود بر ملا مي شود. 4-ايجاد پيوستگي مطلوب: (استمرار و پيوستگي را ايجاد كند ) 5- كلي بافي هاي فريبنده: (بجاي پرداختن به فرد به توصيف عقيده و سياستها پرداخته شود.) عوامل افزايش تاثير يك پيام تبليغي : 1-واژگان بكار رفته 2- پيامهايي كه حالت حمايتي دارند. 3- تبليغ هر چه طولاني تر باشد تداوم بيشتر خواهد داشت 4-پيام دراز مدت و بيشتر تكرار شود( ملكه ذهن شود )
فنون وتکنیک های تبلیغات در روابط عمومی ها اگر روابط عمومی را گفتمان بین سازمان و مخاطب به منظور رسیدن به تفاهم وهم فهمی با استفاده از فنون وابزارهای ارتباطی و نوشتاری وگفتاری بدانیم،در این فصل به توضیع مختصری راجع به هر یک از تکنیک های نوشتاری (نشریه دو خطی،آرشیوتخصصی ،انتشار بروشور،برگ های لایی،پاسوخگویی به مطبوعات،آگهی وگزارش آگهی)تکنیک های گفتاری (سخنرانی،سفرمطبوعاتی،معاشرت مطبوعاتی،راه اندازی هسته های مشورتی،تریبون آزاد کارکنان،برگزاری مراسم،برگزاری همایش) تکنیک های دیداری (مجله ویدئویی،فیلم متحرک،عکس واسلاید)می پردازیم.
فنون دیداری 1- نمایشگاه: برگزاری نمایشگاه یکی از فنون عمده در روابط عمومی است. (دستاوردهای س مختلف جهان) منظور از نمایشگاه محلی است که در ان محصولات یا خدمات سازمان در معرض دید بازدیدکنندگان قرار می گیرد. در نمایشگاه می توان از سایر ابزارهای ارتباطی ازقبیل نمایش فیلم،نصب تابلو،عکس نموداری رنگی،تابلوهای گردان،تراکت و...استفاده کرد. دریک تقسیم بندی کلی نمایشگاه هارا می توان از لحاظ مخاطب به دو نوع تقسیم کرد: الف نمایشگاه عمومی ـ برای بازدید از این نوع نمایشگاه که معمولاً گروه خاصی را مخاطب قرار می دهد،می توان از کلیه اقشار جامعه دعوت کرد. ب- نمایشگاه تخصصی- برای طیف خاصی از مخاطبان یک سازمان برگزار می شود.مثل برگزاری نمایشگاه کتاب پزشکی که در مقابل نمایشگاه کتاب یک نمایشگاه تخصصی به شمار می اید. عوامل مؤفقیت در برگزاری نمایشگاه:(جهت بر گزاری یک نمایشگاه ایده آل) 1-اولین عامل مؤفقیت در برگزاری نمایشگاه داشتن تقویم نمایشگاهی است که به عنوان یکی از اجزای برنامه سالانه ضرورت دارد در تقویم نمایشگاهی باید توان برگزاری نمایشگاه ،مخاطبان مورد نظر،اهداف،نحوه برگزاری ومحصولات یا خدمات قابل ارائه مشخص باشند. 2- دومین عامل در برگزاری نمایشگاه،مدیریت غرفه است. برای این منظور افزون بر طراحی اصولی غرفه به ویژه رعایت اصول سادگی ترکیب وروشنی موضوع نمایشگاه توجه به مواردی از قبیل :حظور منظم غرفه داران در غرفه،اطلاع رسانی به موقع به مردم دربارۀنمایشگاه،احترام به بازدید کنندگانیشگامی در ایجاد ارتباط با شرکت کنندگان در نمایشگاه و پاسوخگویی کامل ومشتاقانه به پرسش های بازدید کنندگان بسیار اهمیت دارد. 3- سومین عامل مؤفقیت در برگزاری نمایشگاه سازمان دهی رابطان نمایشگاهی است که در واقع نمایندگان بخشهای مختلف سازمان هستند در قالب تشکیلاتی به نام دبیر خانه دائمی نمایشگاه ها. دستورالعمل استفاده بهنه از ابزار نمایشگاهی: 1- به هنگام عرضه محصولات یاخد مات دقت کنید به منظور ایجاد امکان دید مناسب برای مخاطب،آنهارادرفاصله بین 80تا180سانتی متری اززمین قراردهید. 2- با استفاده ازفنون هنری خاصی مثل گرافیک گروه واحدی بین غرفه های مختلف حاکم کنید. 3-ازبازدید کنندگان بخواهید نظرخودرادربارة چگونگی برگزاری نمایشگاه دربرگه های نظرخواهی خاصی که تهیه می کنید منعکس کنند.استقاده ازدفتریادبود نیز پیشنهاد می شود. 4- در طراحی غرفه سعی کنید در صورت امکان غرفه ای راکه می توان به شکل جزیره ساخت انتخاب کنید تا بازدیدکنندگان از چهار طرف بتوانند غرفه شما را تماشا کنند. 5-از نور پردازی ورنگ نهایت استفاده را برای افزایش جاذبیت نمایشگاه ببرد. 6-از مخاطبان مهم سازمان برای بازدید نمایشگاه دعوت کنید. 7-از سایر فنون روابط عمومی مثل بروشور،نمایش فیلم،تابلوهای گردان،نمودارهای رنگی،کاتالوگ نیز استفاده کنید. 8- سه روز قبل از برگزاری نمایشگاه وبرگزاری کنفرانس خبری(مطبوعات خبری)جزئیات برگزاری نمایشگاه از طریق رسانه ها ومطبوعات به اطلاع عموم مردم برسانید. 9- در پایان نمایشگاه گزارش کامل از نحوه برگزاری نمایشگاه همراه فهرست کاستی ها،دستاورد ها وانتظارات احتمالی به مدیریت سازمان منعکس کنید. 10- در نمایشگاه های بین المللی به نمایشگاه هایی که احتمالاًبازدید کننده خارجی دارند لازم است شرح عکس ها و توضیحات نمودارها به زبان انگلیسی درج شود وباید یکی از دست اندر کاران غرفه ها با این زبان اشنایی کامل داشته باشد. 11- برنامه های نمایشگاه فرصت های خوبی برای اطلاع رسانی وایجاد ارتباط با مخاطبان هستند برای این منظور برگزاری مسابقات مختلف توضیع هدایای ترویجی وتوضیع انواع انتشارات توصیه می شود. 12- برگزاری نمایشگاه های مختلف مثل نمایشگاه کتاب یا عملکرد سازمان برای کارکنان در بخش روابط عمومی داخلی از اهمیت بسیاری برخوردار است.
2 - نوار ویدئویی یا ویدئو تیپ: از فنون جدیدی است که اخیراًاستفاده ازآن در روابط عمومی ها مورد توجه قرار گرفته است در این فن،کاربرد های ویدئو ازنمایش فیلم برای کارکنان ضبط تصویری برنامه ها ومراسم،نمایش تصویری فعالیت ها ،آموزش وپخش همزمان برنامه با استفاده از تلویزیون مدار بسته فراتر رفته است واستفاده جدیدی از آن بعمل می اید که بر این اساسی اهم اخبار وفعالیت های تصویری مربوط به سازمان در طول یک زمان معیین مثل هفته یا ماه به صورت برنامه تصویری کوتاه همراه با گفتار لازم تهیه می شود ودر محیط پر رفت وآمد سازمان مثل سالن غذاخوری یا طبقه همکف دزر معرض دید کارکنان قرار می گیرد.
3- تابلوی راهنما وراهنمایی ارباب رجوع: راهنمای صحیح واصولی ارباب رجوع از وظایف بسیار مهم روابط عمومی است که می تواند نقش بارزی رادر جلب رضایت ارباب رجوع ایفا کند. برای این منظور نصب تابلو راهنما در ورودی سازمان از جمله فنونی است که به خدمت گرفته می شود. تابلوی راهنما باید نشانگر وضعیت استقرار واحد های مختلف سازمان از نظر طبقه واتاق باشد. 4-عکس: هرخبرومطلبی که در رسانه های همگانی به اطلاع عموم می رسد باید با عکس همراه باشد.پیام راباید با نوشته وکلام وتصویر همراه کرد. 5-فیلم سینمای:یکی از فنون که روابط عمومی ها می توانند از آن برای دستیابی به اهداف سازمان خود وبه جهت تبلیغ ترغیب اطلاع رسانی و...بهره ببرد،ساخت فیلم سینمایی است.
6-اسلاید (فیلم استریپ) الف:تولیداتی هستند که به کمک پروژکتور می توان تصویر ثابت آنها را بر روی پرده سفیدوصاف(اکران)منعکس نمود. 7-اطلاعیه های خبری: شامل1- تیزر2- زیر نویس3-آنونس (مخصوص تلویزیون ورادیو) به دلیل اینکه رادیو وبه خصوص تلویزیون ابزارهای مؤثر ومسلط ارتباطی جهان امروز هستند.
بخش دوم یکی از فنونی که در روابط عمومی بکار گرفته می شود سخنرانی است. سخنرانی ابزاری است که می توان از آن در مدتی کوتاه پیامی را به عده ای زیاد ارائه داد. این فن در برگزاری مراسم مختلف،آموزش واطلاع رسانی به کار گرفته شود ونوعی اطلاع رسانی حضوری وچهره به چهره به شمار می رود واگر سخنران بتواند سخنان پر محتوایی را با مهارت لازم به شنوندگان ارائه دهد اثرگذاری وجریان ارتباط واطلاع رسانی به مراتب بیشتر خواهد شد. روابط عمومی ها برای اینکه از این فن در بهترین شکل ممکن بهره برداری کنند. می توانند به ایجاد دفتر سخنران یاسخنگویان اقدام کنند. در این دفتر مسئولان وکارشناسانی که استعداد لازم رابرای ایجاد سخنرانی دارند تحت آموزش قرار می گیرند وآن دسته از کارشناسانی که صرفاً می توانند مسئولیت نوشتن متون سخنرانی را عهده دار شوند مشغول به کار می شوند. دفتر سخنرانان باید استفاده از مطالعات بخش افکار سنجی روابط عمومی در تهیه متون سخنرانی نیازهای افکار عمومی را در سر لوحه معیارهای تهیه متن سخنرانی قرار دهد ودر نوشتن مطالب به دو رکن زبان ارتباطی یعنی ساده نویسی وکوتاه نویسی توجه کافی داشته باشد.
دستورالعمل بهره برداری بهینه از فن سخنرانی: 1- تهیه متن سخنرانی: مرحله اول شناسایی سخنران،شناسایی مخاطبان سخنرانی و ویژگی های آنان،انتخاب موضوع سخنرانی ومحل سخنرانی است. کارشناس روابط عمومی بادر نظر گرفتن ویژگی های سخنران از جمله تکیه گاههای وی وبه طور کلی روان شناسی سخنران وسطح اطلاعات واهداف او به مطالعه مخاطبان وویژگی های آنان ازقبیل میانگین سنی ونسبت جنسی و وضعیت شغلی سطح تحصیلات،دیدگاهها وگرایش های آنان می پردازد. مرحله دوم: کارشناس روابط عمومی بادر نظر گرفتن موضوع ومحل سخنرانی یعنی گفتگو با سخنران گام بر می دارد. در این مرحله هدف از سخنرانی دیدگاه محوری سخنران وپرسش های سخنرانی روشن می شود مرحله سوم: کارشناسی روابط عمومی با انجام تحقیق به تهیه اطلاعات مورد نیاز برای گنجاندن در متن سخنرانی اقدام می کند. مرحله چهارم: کارشناسی روابط عمومی باید به سازماندهی اطلاعات ونوشتن متن سخنرانی بپردازد.در این مرحله بخشهای اصلی متن سخنرانی که شامل مقدمه/مطالب انسان ونتیجه گیری هستند نوشته می شود. دربخش نتیجه گیری نیز نظرگاههای اصلی به صورت کوتاه وبه شکل بیان نتایج مطرح می شوند. مرحله پنجم: الف)کارشناسی روابط عمومی تیتر وعنوان متن سخنرانی را انتخاب می کند ومتن سخنرانی را برای آمادگی سخنران به او می دهد. ب)انجام سخنرانی-پس از اینکه متن سخنرانی آماده شد وسخنران از نظرمحتوا مشکلی نداشت نوبت به ارایه سخنرانی می رسد. نقش روابط عمومی در این مرحله فضاسازی مناسب محل سخنرانی دعوت از سخنران اجرای برنامه تهیه خبراز سخنران،تصویر وعکسبرداری از مراسم کنترل وسایل صوتی ،تامین وسایل مورد نیاز سخنران ومعرفی سخنران است. 2-سفر مطبوعاتی یکی از فنون روابط عمومی برای استفاده بهینه از مطبوعات در راستای اطلاع رسانی از عملکرد سازمان است. روابط عمومی می تواند با انجام سفرهای مطبوعاتی حجم قابل توجهی از صفحات مطبوعات رابرای درج مطالب خود بدست آورد. منظورازسفرهای مطبوعاتی دعوت از خبرنگاران مطبوعات واعزام آنان برای بازدید از طرحها واقدامات سازمان وانعکاس آنان به خوانندگان مطبوعات است. مقدمات فراهم ساختن مطبوعات با دعوت از نمایندگان مطبوعات آغاز می شود وسفر مطبوعاتی باید مبتنی ر برنامه ریزی دقیق باشد. بهگونه ای که از ابتدا تا انتها سفر وجزئیات آن از قبیل دعوت از خبرنگاران،زمان حرکت طرحها واقدامات قابل بازدید محل اسکان،نحوه پذیرایی از مهمانان در طول سفر ومحل اقامت راهنمای سفر امکانات مورد نیاز ،نحوه تردد در مسیر طرحها وافراد پاسخگو به خبرنگاران اعزامی درباره طرحها وافراد پا سخگو به خبرنگاران اعزامی درباره طرحها درباره سفر براساس زمان بندی مشخص قرار گرفته باشد وباید دقت شودتبعیض بین خبرنگاران اعمال نشود.
نکته آخر: اینکه در سفر مطبوعاتی باید خبرنگاران رادیو وتلویزیون را نیز دعوت کرد وبه مطبوعات منحصر نشود. 3- معاشرت مطبوعاتی: رسانه ها مهمترین ابزار روابط عمومی برای تأثیر گذاری براقطارعمومی وآگاهی از آن محبوب می شود. بهره برداری بهینه از رسانه ها نیازمند ایجاد ارتباط تنگاتنگ وصمیمانه با خبرنگاران ونمایندگان رسانه ها است. برای این منظور باید به دنبال شیوه های غیر رسمی ارتباط با آنان بود. یکی از این شیوه های معاشرت مطبوعاتی یا مهمانی مطبوعاتی است. به این ترتیب که خبرنگاران برای حرف نهار در یک محیط دوستانه دعوت می شوند وهدف از آن توسعه ارتباطات دوستانه وغیر رسمی است. در چنین ارتباطی گاه اطلاعات می تواند درلابه لای گفتگو با خبرنگاران به آنان منعکس شود. ترتیب دیگر دعوت از خبرنگاران به صورت انفرادی گفتگو وتبادل نظر دوستانه باهریک ازآنان پیشنهاد می شود.در این نشست ها باید فرصت اصلی در اختیار خبرنگاران قرار داده شود ومحیطی فراهم آید تا خبرنگار برای کسب آگاهی های هر چه بیشتر درمورد سازمان ترغیب شود. نوع بعدی حضور مسئول رابط عمومی ویا مسئولان بخش ارتباط با رسانه ها در دفاتر مطبوعات خبرگزاری یا گروههای رادیو وتلویزیون است. یک شیوه دیگر دعوت از خبرنگاران برای حضور در مراسم جشن سازمان همراه با خانواده های آنان است. 4- راه اندازی هسته های مشورتی: مشاوره با مدیریت یکی از وظایف عمده روابط عمومی است تا بتواند در جریان تعمیر سازی سازمان مشارکت مؤثری داشته باشد.برای ارائه نظرمشورتی براسا س نیازهای سازمان وبرپایه تشخیص روابط عمومی در فرضیه های فعالیتی سازمان شکل می گیرد. در این هسته ها موضوعاتی مورد بحث وبررسی قرار می گیرد که در معرض بررسی افکار عمومی قرار گرفته ویا احتمال آن می رود که در هسته های مشورتی اطلاعات خام به تصحیح تبدیل شود ودر واقع این هسته ها وظیفه تصحیح سازی را عهده دار می شوند.اطلاعات خام برای بررسی در هسته ها از طریق تحلیل محتوای رسانه ها سنجش افکارعمومی گفتگو با حظور کارکنان و مردم با مسئولان سازمان،جمع بندی وتجزیه وتحلیل شایعات،نامه های مردم وپیشنهاد های دریافتی تهیه می شوند. 5-برگزاری مراسم: برگزاری مراسم در مناسبت های مختلف ازفنون متداول در روابط عمومی است.مناسبت می تواند درون یا برون سازمانی باشد.برای این منظور یکی از کارهای مهم در روابط عمومی تهیه جدول مناسبت های درون سازمانی وبرون سازمانی مهم است. پس از آن روابط عمومی باید به برنامه ریزی مراسم اقدام کندودر جدول مناسبت هابرنامه مورد نظر خود را برای مناسبت مشخص کند توجه داشته باشیدکه برای مناسبت فهرستی از فنون روابط عمومی را منظور کنید تا بتوانید آن مناسبت را به شکلی باشکوه گرامی دارید . برای مثا ل پارچه نویسی اسراد سخنرانی،برپایی نمایشگاه،برگزاری مسابقه،کنفرانس خبری،چاپ پوستر یا بروشور می تواند در بزرگداشت یک مناسبت مهم درون سازمانی مورد توجه قرار گیرد. 6-برگزاری همایش: ازفنونی است که در روابط عمومی به منظورآموزش تبادل نظر واطلاع رسانی مورد استفاده قرار می گیرد .همایش به تجمعی گفته می شود که در آنها روش های جدید در هر موضوعی مورد مطا لعه قرار می گیرد و بهترین و آسان ترین راهها برای ارتقاء کیفی امور برگزیده می شود و قبل از برگزاری همایش اقداماتی شامل تعیین عنوان ؛اهداف؛تشکیل ستاد برگزاری و گروهای کاری تعیین زمان و مدت همابش ؛طراحی مکان دعوت از مدعوعین و سخنرانان و تعیین افراد برای تهیه قطعنامه نهایی همایش در گروه تدوین قطعنامه صورت می گیرد . تشکیل بک ستاد خبری ویژه برای همایش نیز از جمله کارههایی است که می تواند پوشش خبری مناسب همایش را به دنبال داشته باشد . همایش می تواند گونه های مختلفی داشته باشد که از جمله آنها می توان کنفرانس ؛کنگره ؛سمپوزیوم و سمینار اشاره کرد که نوع آخر بیشتر در روابط عمومی ها کاربرد دارد . 7- سفر تبلیغاتی – سفر تبلیغاتی یا برنامه بازدید از طرحها اقدامات تولیدات و دستاورد های یک سازمان از جملهفنونی است که در صدد است مخاطبین مطلوب را از نزدیک با دستاورد ها و اقدامات سازمان آنها آشنه سازد و در آنان باور عینی نصبت به پیشرفت های سازمان ایجاد کند در برنامه ریزی های سفرهای تبلیغاتی در بازدید از طرحها و اقدامات ؛ روابط عمومی باید فهرست افراد و گروهایی که بازدید آنان از طرحها می تواند اثر بخشی بیشتری را در پی داشته باشد تهیه کند . دعوت از رهبران فکری ؛خبرنگاران رسانه ها ی جمعی و هر یک از قشر های جامعه :مثل قشر کارمندی ؛ کارگری ؛دانش آموزان ؛ دانشجویان و ارائه توضیح برای بازدید آنان از طرحها و دستاوردهای سازمان می تواند سازمان و پیشرفتهای آن را به خوبی به مردم معرفی کند . 8- جلسه پرسش و پاسخ بین کارکنان و مدیریت – اولا ًهریک از کارکنان به طور انفرادی با مدیر سازمان ملاقات کرد . و دیدگاهها ،نظرات و سئوال هاو مسائال خود را با وی در میان بگذارند ثانیا ًدر یک نشست عمومی معمولا ً پس از بیان کلماتی توسط مدیر که می تواند در متن خود پاسخ هایی را در بر داشته باشد کارکنان سئوالات خود را به طور کتبی و یا شفاهی طرح می کنند تا مدیر سازمان پاسخهای لازم را ارائه کند 9- تریبون آزاد : برگزاری جلسات آزاد بین کارکنان و مدیریت که از آن به نام تریبون آزاد یاد می شود ؛در این شیوه روابط عمومی با صدور اطلاعیه ای از کلیه کارکنان داوطلب در خواست می کند تا در صورت تمایل در جلسه بحث آزاد شرکت کنند ؛ آنگاه با اعلام قبلی جلسه را در یک روز معین برگزار می کنند . یکی ار ویژگی های عمده این جلسا ت اداره آن توسط خود کارکنان است ومعمولا ً این کار با انتخاب یک نفر از بین کارکنان به عنوان دبیر جلسه صورت می گیرد .در این جلسات هر یک از کارکنان به طور آزاد و شفاهی نکته نظرات خود را مطرح می سازد و مسئول مربوط پاسخ لازم را ارائه می دهد . 10- گفتار چهره به چهره : گفتار رو در رو و چهره به چهره عبارت است از سخن گفتن بین دو یا چند نفر در یک محیط شخصی و درون سازمانی که مسئولین روابط عمومی روزانه با این نوع گفتار به دفعات مواجه هستند . در این نوع گفتار غالبا ًاز کلمات و گفاتر مودبانه ؛صادقانه ؛ترغیبی ؛تشویقی و اختصاصی استفاده می شود و گفتار رو در رو ابزار اصلی و کانال ارتباطی مدیران با کارکنان مراجعه کننده و بر عکس می شود . و رد گفتار چهره به چهره آنچه به پیشبرد اهداف کمک می کند ؛آن است که نگوییم مثلا ًاین کار باید انجام شود ؛ بلکه بگوییم این کار (چرا ) ( چگونه) باید انجام شود . 11- کنفرانس خبری (مطبوعاتی و تلویزیونی ) در مواقع گفتاری است که اطلاعات و اخباری که سازمان ضروری و مهم و مناسب می داند به سرعت از طریق رسانه ها ی جمعی به اطلاع عموم می رسد و این یک اقدام مثبت است . چرا كه روابط عمومي مي تواند طرحها – نظرات - و اهداف خود را به حضور نمابندگان و به وسبله ارتباط جمعي بيان كند . البته در اين گونه كنفرانس ها احتمال دارد سئوال ها انتقادي و محكوم كننده پيش بيايد و شخصي كه به سئوالات پاسخ مي دهد بايد آمادگي – تجربه و تسلط كافي را داشته باشد و با خونسردي و احسن وجح كنفرانس را پايان دهد 0 معمولا در كنفرانس هاي خبري ، علاوه بر دعوت از نشريات محلي و كثير الانتشار را از راديو و تلويزيون نيز براي پوشش تصويري و سريعتر اين كنفرانس دعوت به عمل مي آيد 0 نكته : اين كنفرانس خبري ، نقش مسئولين روابط عمومي قرار گرفتن در پشت پرده است چرا كه لازم است پاسخگويي خبرنگاران با آرامي در جوي از اعتماد متقابل كنفرانس را آغاز و به پايان برساند 12- مصاحبه: به دو صورت مي باشد : يكي مصاحبه با مطبوعات و ديگري مصاحبه با راديو و تلويزيون است 0 در مصاحبه با مطبوعات : مهارت ، تجربه ، تسلط ، و اطلاعات زياد و متنوع مصاحبه شنونده بسيار مهم است و تا ثير گذار مي باشد 0 در مصاحبه با مطبوعات : گفتار توسط شخص خبرنگار به سه رشته تحرير در مي آيد و اصلاح يا حذف و اضافي مي باشد و ضميمه مطالب يك قطعه عكس نيز در نشريه چاپ مي شود ولي در مصاحيه راديو و تلويزيون مصاحبه شونده شخصا ً و بدون دخالت خبرنگار پيام خود را اعلام مي كند كه اين مصاحبه يا به صورت زنده و پخش مستقيم بوده يا ضبط شده مي باشد كه در هرصورت در اين نوع مصاحبه تسلط در گغتار و پر محتوا بودن كلام ، آرامش و اعتماد به نفس در بيان ، آراستگي ظاهر،وقار ومتانت در گفتار بسيار اهميت دارد 0 يكي از وظايف مهم در روابط عمومي ،تهيه، تنظيم وچاپ گزارش ساليانه است 0 اين گزارش كانال ارتباطي و تبليغي سازمان با مخاطبين است و در حقيقت بك سند اطلاعاتي است كه در آن سازماند نحوه عملكرد سال گذشته خود را با كمك اعداد و ارقام و نمودار و عكس و مقالات توضيح داده و گامهاي برداشته شده را مي شمارد و مؤفقيت ها را توضيح مي دهد و در حقيقت در گزارش ساليانه اين مدير است كه مي گويد در سال گذشته چه كرده است تا با گغتار و ارائه عملكرد نظر همه كساني را كه به نحوي با 1سازمان مرتبط هستند جلب نموده و تحت تاثير قرار دهد 0 محتواي گزارش ساليانه : به دو بخش تقسيم مي كردد0 1- گزارش مالي : گزارش مالي سال قبل و اطلاعات آماري همراه با تجزيه و تحليل و تفسير پيرامون اعداد و ارقام 2- توضيح و تشريح عملكرد سازمان در سال گذشته : در سال گذشته توسط مديريت همراه با ذكر موارد پيشرفت كسب مؤفقيت ها توليدات همراه با عكس ها و نمودارهاي مقايسه اي و همچنين ذكر مشكلات و مباني كه در كار بوده است و اضهارات اميدوارانه و خوشبينانه براي سالي كه در پيش است 2ـ تهيه متن سخنراني : يكي از تكنيك ها در روابط عمومي تهيه متن سخنراني براي مدير يا اشخاص ديگر است 0 اصولا ً مديراني كه فاقد مهارت براي نوشتن هستند و يا دقت كافي براي براي اين كار ندارند ، از روابط عمومي مي خواهند تا متن سخنراني آنها را تهيه و تنظيم نمايند 0 تهيه و تنظيم متن سخنراني كاملا ً تخصصي و نيازمند مهارت و تجربه است 0 نكات اوليه كه براي نگارش يك متن سخنراني بايد در نظر گرفت : 1- سخنراني بايد داراي محتوا ، انسجام و هدف باشد 2- محتواي متن بايد بر حول يك يا دو مطلب و موضوع متمركز باشد 3- در تهيه متن سخنراني براي تشريح و توضيح موضوع نياز به اطلاعات است كه از طريق تحقيق و پژوهش اين اطلاعات به دست مي آيد 4- متن سخنراني بايد با توجه به موقعيت شغلي ، تحصيلي و ساير ويژگي هاي مستمعين نگاشته شود مثلا ً : سخنراني براي كارگران با سخنراني براي مديران متفاوت است 5- روشن و قابل فهم بودن متن هر سخنراني از عوامل اصلي است 0 اگر شنونده مطالب گوينده را به هر دليل اعم از نامساعد بودن شرايط فيزيكي محل سخنراني يا تخصصي بودن و پيچيده بودن متن سخنراني نفهمد ، تمام وقت و هزينه و انرژي براي اين كار هدر مي رود 3- پاسخگويي به مطبوعات (جوابيه) يكي ديگر از فنون روابط عمومي كه از حساسيت ويژه اي برخوردار است و در اخذ نتيجه مثبت و منفي تاثير بسزا دارد ، پايخگويي به مطبوعات و يا جوابيه مي باشد 0 نظر به اينكه يكي از وظايف مطبوعات انتقال نظرات ويا انتقادات مردم به سازمان از طريق صفحات وستون هاي خاص مي باشد و يا خود خبرنگاران يا سردبيران نشريات خود و مردم را مستحق ارشاد بيشتر و آگاهي كامل از بعضي از مسائل و موضوعات مربوط به سازمان مي دانند لذا اين گونه پاسخگويي در مطبوعات حائز اهميت مي باشد و روابط عمومي بايد در اين زمينه با اطلاع و احساس مسئوليت و با در نظر گرفتن همه عواقب و جوانب اقدام نمايد 4-تابلو اعلانات : يكي ديگر از فنون روابط عمومي داشتن تابلوي اعلانات است كه معمولا يا به صورت نصب شده روي ديوار در راهروي ورودي و يا روي پايه و در جا هاي حساس و پرتراكم سازمان نصب مي شود و معمولا ً مواردي همچون تصوير بخشنامه هاي اداري ، تحريرآيات و احاديث ، تمثال بزرگان ، پيا هاي تبليغاتي ، درسهاي اخلاقي ورواني ، اطلاعيه هاي مختلف بر روي آن نصب مي شود و بر اساس اهميت و تاريخ اعتبار نصب و برداشته مي شود 0 5-روزنامه ديواري كاركنان : معولا ً در بعضي از سازمان ها تابلو يا يكي از تابلو هاي اعلانات به روزنا مه ديواري كاركنان اختصاص پيدا مي كند با توجه به اينكه روحيات ، اخلاقيات ؛اعتقادات و نظرات كاركنان در همه ابعاد فرهنگي ؛سياسي ؛اجتماعي ؛ با يكديگر متفاوت مي باشد روزنامه ديواري كاركنان مي تواند نقش مهمي در همبستگي و تجمع همه اتفاقات و اختلافات باشد 0 سخن آنكه هريك از كاركنان مي تواند مطالب و موضوعات مورد نظر خود را چه دست نوشته و خطي و يا تابپي بر گرفته از مجلات و روزنامه ها با هماهنگي روابط عمومي در روزنامه ديواري كاركنان نصب و در مقابل ديد گاه و نظر سايرين قرار دهد 0 6- نشريه داخلي : انتشار نشريه داخلي يكي از فنون روابط عمومي در بخش درون سازمان ي است 0 نشريه داخلي در يك سازمان نوعي نشريه اداري است كه روابط عمومي با اهدافي همچون اطلاع رساني پر كردن اوقات فراغت كاركنان و خانواده هاي آنان پاسخگويي به پرسش هاي پرسنل ،تقويت انديشه و انديشه هاي كاري و سازماندهي ، توسعه و تقويت تفاهم بين مديريت و پرسنل به طور منظم در فاصله زماني معين منتشر مي شود 0 در نشريه داخلي براي استفاده استفاده كاركنان منتشر مي شود معمولا ًبخش هاي مختلفي از جمله سر مقاله ، مقاله گزارش ، پرسش وپاسخ تريبون آزاد كاركنان پاي صحبت پرسنل و مسئولان مصاحبه اخبار پيشرفت طرح هاي سازمان اخبار احكام ،انتخابات ترفيع بازنشستگي و اخبار جلسات گردهمايي ها درج مي شود از لحاظ تشكيلاتي نشريه داخلي بايد شامل قسمت هاي تحريريه ،توزيع ؛ عكاسي ، حروفچيني ؛ صفحه بندي ؛ طراحي ؛نظارت بر چاپ باشد اگر در روابط عمومي قرار شد نشريه داخلي منتشر شود لازم است مقدمات اين سلسله در قالب يك طرح و با توجه به موارد مشخص شده زير نسبت به فراهم ساختن آنها عمل شود : تعيين هدف نشريه ؛ تعيين مخاطبان نشريه ؛ تعيين كيفيت مورد نظر براي نشريه ؛ انتخاب نام و عنوان نشريه ؛ تعيين مسئولان و اعضاي هيئت مديره تحريريه ؛ طراح صفحه هاي نشريه و يا نحوه صفحه بندي و عناوين مطلب نشريه ؛تصميم گيري درباره چاپ نشريه ؛ تعيين چاپخانه ؛ نوع كاغذ و تركيب رنگها 0 9-آرشيو تخصصي : منظور از آرشيو تخصصي محلي است كه توليدات روابط عمومي همراه با توليدات تخصصي مورد نياز روابط عمومي بر اساس اصول علمي ((اطلاع رساني و آرشيو ))در آنها نگهداري مي شود 0 در آرشيو تخصصي معمولا ًانواع انتشارات ؛فيلم هاي توليدي ؛عكس هاي مسئولان و طرح هاي سازمان ؛اسلايد كتاب و نشريات اداري مورد نياز نگهداري مي شود 0
|
|||||||||||||||||||||||
|
+
نوشته شده در چهارشنبه 27 اردیبهشت1391ساعت 9 توسط فرزاد خلفی
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
سرمقاله روزنامه ملت ما / فرزاد خلفی: محمود احمدينژاد، رئيسجمهور محترم كشورمان ديروز پس از وقفهاي قريب به سه سال در جلسه شوراي مجمع تشخيص مصلحت نظام شركت كرد تا تركيب حاضران در اين جلسه تكميل و ضمن بهرهگيري قوه مجريه از بركات و مزيتهاي اين نهاد، استفاده شوراي مجمع در بهرهمندي از نقطهنظرات رئيس محترم دولت تسهيل شود.مجمع تشخيص مصلحت نظام كه برخاسته از انديشه حكيمانه بنيانگذار كبير انقلاب اسلامي و يادگار آن امام عظيمالشأن است، به عنوان نهادي گرهگشا، بنبستشكن و كلاننگر در سپهر سياستگذاري نظام جمهوري اسلامي ايران ايفاي نقش كرده است. اين نهاد به استناد اصول 110، 111، 112، 117 و 177 قانون اساسي علاوه بر مرجع حل اختلاف بين مجلس شوراي اسلامي و شوراي نگهبان بنابه تشخيص مصلحت به حكم احكام ثانويه، به عنوان دستگاه مستشاري رهبري و بازوي مشورتي رهبر معظم انقلاب در تدوين سياستهاي كلي و نظارت بر حسن اجراي اين سياستها ماموريتهاي ويژهاي را به انجام رسانده است. مجمع، ازجمله نهادهايي است كه در امتداد نهاد رهبري و در طول جايگاه ولايت مطلقه فقيه است و مشروعيت آن نيز مأذون به اذن ولي فقيه است. چه بسيار گرهها و مشكلات و معضلات كه با دست توانا و حكيمانه اعضاي محترم آن نهاد كه از برجستگان فقاهت و سياست و برخوردار از حسن سابقه خدمت و امانت در حوزههاي تقنين و قضا و اجرا هستند، گشوده شده است. سند چشمانداز بيست ساله كشور و سياستهاي كلي نظام ازجمله اصل 44 و برنامههاي بلندمدت توسعه در اين نهاد طرحريزي و استحكاميافته و به محضر رهبر فرزانه انقلاب تقديم شده است. نهاد مجمع، به عنوان مولود شريف و حسنهاي از حسنات به يادگار مانده امام راحل، نيز با تركيب موزون و متقن و متاثر از دورانديشي و كارداني رهبر معظم انقلاب انتخاب شده تا هدايت كلان سياستهاي كلي نظام را به دور از مسائل حزبي و حاشيهاي و رعايت مصالح عاليه نظام به معناي واقعي كلمه به عهده بگيرد و با ريلگذاري دقيق لوكوموتيو نظام از اهداف عاليه انقلاب منحرف نگردد.
بيترديد اقدام رئيسجمهور اسلامي ايران گرچه ديرهنگام بود اما در نوع خود مبارك است و ميتواند زمينهاي براي تحكيم وحدت و همدلي باشد. فراموش نبايد كرد كه مشروعيت مسئولان از جمله رياست محترم مجمع و رياست محترم جمهور وابسته به ابلاغ و تنفيذ حكم رهبرمعظم انقلاب است و شايسته است بزرگان نظام كه در حوزههاي مختلف به خدمت مشغولند، با پرهيز از شخصي كردن مسائل كشور، با وجود اختلاف نظر و ديدگاه در مسير تحقق اهداف عاليه نظام حركت كنند و بيشك دستيابي به آرمانهاي انقلاب و تحقق كامل خواستهاي ملت در سايه وحدت و انسجام داخلي و مجاهدت مسئولان امكانپذير خواهد بود. |
||
|
+
نوشته شده در یکشنبه 3 اردیبهشت1391ساعت 9 توسط فرزاد خلفی
|
|
||
|
|
|
|
|
||
|
+
نوشته شده در شنبه 26 فروردین1391ساعت 10 توسط فرزاد خلفی
|
|
||
|
|
|
|
|
سفرنامه شام ( قسمت چهارم)
مسجد داراي برج و باروهاي بلند، منارههاي چهارگوش شبيه برجهاي كليسا دارد. بيترديد در معماري و ساخت هفت ساله مسجد كه در دوران وليد بن عبدالملك در سال 85 هجري شروع شده است از معماران رومي استفاده شده است، محوطه باز مسجد بسيار بزرگ است و بخش صحن داخلي آن نيز گنجايش جمع زيادي از نمازگزاران را دارد. فاصله مسجد تا حرم حضرت رقيه(س) زياد نيست. صحن مسجد بسيار بزرگ است و در گوشه مسجد راسالحسين واقع است. جايي كه سر بريده مولايمان اباعبدالله الحسين(ع) را براي يزيد آوردند. كمي آن طرفتر محلي است كه آن زمان سرهاي ياران باوفاي كربلا در آنجا قرار گرفته بود و به تبرك آن مكان ضريحي آراسته بودند.
كنار راس الحسين نيز محراب حضرت امام زينالعابدين قرار دارد. وارد محوطه راسالحسين شديم. براي هر انسان آزادهاي ديدن اين مناظر بسيار حزنانگيز است چه رسد براي ما شيعيان كه خود را پيرو مكتب امام حسين(ع) ميدانيم. امامي كه براي اصلاح دين جدش رسولالله و ايستادگي در مقابل انحراف در شريعت اسلامي قيام كرد و با خون خود غبار جهل و جمود و فساد را از سيماي دين تا هميشه تاريخ زدود كه حقيقت دين چيزي جز راه و كلام حسين(ع) نيست. در بدو ورودمان پيرمردي لاغراندام كه لرزش دست هم داشت با دو تن از همراهانش وارد مسجد شد. امام جمعه دمشق دكتر محمد سعيد رمضان البوتي بود. رمضان البوتي هم دانشمند است و هم فقيه اهل سنت كه در ميان مردم سوريه نفوذ زيادي دارد امّا جمعيت معدودي آن روز براي اقامه نماز آمده بودند شايد وسعت مسجد جمعيت را كم نشان ميداد، در قسمت شرقي مسجد مقام حضرت يحيي يا به تعبيري مرقد يحيي نبي(ع) قرار دارد، ديوار بلند مسجد با تركيب ستونهاي هلالي و مثلثيشكل تركيبي از معماري كليسا و مسجد را نشان ميدهد. زيبايي نماي بيروني مسجد، صحن بزرگ و بازش به شكوه و جلال آن افزوده بود. استفاده از سنگهاي تزئيني و مرمر در ساخت آن قابل توجه است. برخي قدمت اين كليساي تاريخي كه اكنون به مسجد تبديل شده است را بالغ بر دو هزار سال دانستهاند كه در دوران امويان از مسيحيان گرفته شده است. رمضان البوتي خطيب نمازجمعه دمشق محور اصلي سخنانش را بر تهديدات سوريه از سوي كشورهاي بيگانه بخصوص كشورهاي عرب منطقه قرار داد و از رويكرد سازمان كنفرانس اسلامي كه ماهيتاً با هدف آزادي قدس از دست رژيم اشغالگر صهيونيستي موجوديت يافته اما از هويت حقيقي خود خارج شده و نسبت به توطئه صهيونيستي بيتفاوت شده است انتقاد كرد. رمضان البوتي سه الي چهار بار به اين آيه قرآن تمسك جست كه « ولا تهنوا ولا تحزنوا و انتم الاعلون إن كنتم مؤمنين»مرتب به جماعت نمازگزار به طور مستقيم و به ملت سوريه در سطحي عموميتر آنها را از ترسيدن و سست شدن در برابر توطئههاي خارجيها برحذر ميداشت. عمده سخنان اين مفتي سالخورده دمشقي حول محور توجه به سجاياي اخلاقي، وحدت ملي، اتحاد و برادري بود. درواقع بخش اعظم دو خطبهاي كه ايشان خواند و در مجموع مختصر اما پرنغز بود، تاكيد بر يكپارچگي ملت سوريه در دفاع از تماميت ارضي و امنيت ملي داشت. وي از روسيه و چين بهخاطر راهبرد عدم مداخله در امور كشور سوريه و مواضع جانبدارانه از اين كشور در شوراي امنيت تشكر كرد. پس از اقتداي نماز به خطيب جمعه دمشق بار ديگر رأسالحسين(ع) را زيارت كرديم. اندك تأملي مظلوميت هميشه شيعه را بار ديگر در خاورميانه نشان ميدهد. روز شنبه 13 اسفند به ديدار خانم نجاه العطار معاون رييسجمهوري سوريه رفتيم. خانم عطار از دوران رياستجمهوري حافظ اسد در دولت سوريه صاحبمنصب و قدرت بوده است و نقش مهمي در ارائه مشورت به حافظ اسد و اكنون بشار اسد داشت و دارد. وي معاون فرهنگي رييسجمهور است كه از حمايت جمهوري اسلامي ايران در عدم مداخله بيگانگان در امور داخلي كشور سوريه تشكر و بر ضرورت اصلاحات اساسي در سوريه تأكيد كرد.نجاه العطار اصلاحات صورت گرفته در قانوناساسي را گام مهمي براي حاكميت مردم سوريه در سرنوشت خود و شكلگيري احزاب، رسانههاي مستقل و جمعيتها و تشكلهاي مدني ميدانست و به اجراي اين اصلاحات خيلي اميدوار بود. از العطار درخصوص مواضع نخستوزير فلسطين آقاي اسماعيل هنيه و حماس پرسش كردم كه وي بر اين عقيده بود كه ما از اين مواضع متعجب و گلهمنديم. اميدواريم كه آنها نسبت به جريانهاي سلفي و اخوانالمسلمين هوشيارتر عمل كنند. اين جملات العطار مرا به ياد تيزبيني و هوش سياسي مقام معظم رهبري در دو هفته قبلتر انداخت كه معظمله در ديدار اسماعيل هنيه به ايران نسبت به رخنه جريانهاي نفوذي به محور مقاومت فلسطين (حماس) هشدار داده بود. خانم عطار ميگفت يادم نميرود كه بارها حافظ اسد در جمع مسئولان و مردم ميگفت اول فلسطين بعد جولان. آزادي سرزمين قدس را مقدم بر آزادي خاك اشغال شده سوريه ميدانست و به آن ايمان داشت. مواضع نخستوزير دولت حماس در حالي عليه نظام سياسي سوريه بيان شده است كه اين كشور طي نيمقرن اخير بالغ بر نيم ميليون آواره فلسطيني را ميزباني كرده است. كانون اصلي جريان مقاومت و شكلگيري هستههاي فكري و سازماني عليه رژيم صهيونيستي از جنبش آزاديبخش تا جهاداسلامي (حماس) و حزبالله لبنان در سوريه بوده است. نخستوزير حماس اگر به جاي تحت تأثير قرار گرفتن مواضع كشور قطر و عربستان، بر حق مردم سوريه در سرنوشت خودش، عدم مداخله خارجيها و ضرورت اصلاحات بنيادين در نظام حاكم بر كشور سوريه تأكيد ميكرد، ميتوانست براي همه كساني كه سربلندي مسلمانان از جمله فلسطينيان و آزادي قدس را آرزو ميكنند، خوشايندشان بود. ديدار با خانم نجاه العطار معاون رييسجمهوري پايان يافت و به سمت وزارت خارجه واقع در محله كفرسوسه براي ديدار با قائممقام وزيرخارجه آقاي دكتر فيصل مقداد راه افتاديم. ساختمان وزارت خارجه بسيار ساكت و آرام بود. گويي يك روز تعطيل است. به اتاق جلسات يكي از طبقات راهنمايي شديم. دقايقي نشستيم تا آقاي مقداد سر برسد. ده دقيقهاي طول كشيد كه وي به محل جلسه وارد شد. با يكايك هيئت سلام گرم و صميمي داشت و از اينكه تأخيري شده بود بواسطه جلسهاي ديگر پوزش خواست – فيصل مقداد بر اين نظر بود كه مخالفان داخلي سوريه خيلي محدودند. چراكه بزرگترين تظاهرات آنها 130 هزار نفر بوده است و عمده راهپيماييها به چند هزار نفر بيشتر نرسيده است. مقداد ميگفت: چون مخالفان نتوانستند بدنه وسيع جامعه را با خود همراه كنند دست به اسلحه بردند و اعتراضات معدود و محدود مسالمتآميز را وارد فاز امنيتي كردند. وي معتقد بود كه شبكههاي خارجي از جمله الجزيره جمعهاي چند صد نفري از تظاهركنندگان را صدها هزار نفري ميخواند، مقداد ميگفت: از چند ماه گذشته تاكنون هر ماه مخالفان مسلح ميگويند كه اين ماه ماه پيروزي است امّا گذشت زمان نشان ميدهد كه دولت بر اوضاع بيشتر حاكم ميشود. به گفته وي از ماهها قبل در انبارهاي گروههاي مخالف اسلحههاي پيشرفته اسرائيلي و فرانسوي كشف شده است كه خيلي از آنها ضدهواپيما و يا ضدتانك هستند. مقداد معتقد بود كه القاعده عملياتهاي پليدي را انجام ميدهد و آن را به گردن دولت مياندازد.وي گروههاي مخالف مسلح در سوريه را افراد قاچاقچي اسلحه مواد مخدر و سابقهداران خلافكار دانست كه با پول كشورهاي قطر و عربستان و حمايت اخوان المسلمين دست به ترور و آدمربايي ميزنند. جانشين وزير خارجه همچنين در اين ديدار گفت تنها شش روز پس از اعتراضات مردمي كه مسالمتآميز بود، قانون دادگاههاي امنيت ملي وضعيت اضطراري بنا به خواست آنها حذف شد. قانون آزادي رسانهها و تعدد احزاب نيز تصويب شد و مهمتر از همه ماده 8 قانون اساسي سوريه كه به حاكميت انحصاري حزب بعث در قدرت اختصاص داشت نيز حذف و دوره رياستجمهوري محدود به دو دوره هفت ساله شد. انتخابات شوراها برگزار و انتخابات پارلماني نيز ظرف سه ماه آينده نيز برگزار ميشود. وي بر اين باور بود كه همه اين تصميمات اساسي اصلاحطلبانه مانع كاهش فشار خارجي بر كشور سوريه نخواهد شد چرا كه گروههاي مسلح معارض هيچ اعتقادي به مشاركت سياسي و اصلاحات ندارند و دخالتهاي كشورهاي منطقه مانع جدي بر سر راه اصلاحات در اين كشور خواهد بود. از قائممقام وزارت خارجه پرسيدم تا چه ميزان به حمايت روسيه اطمينان داريد؟ آيا روسيه رفيق پايدار خواهد بود و تا پايان راه در كنار سوريه خواهد ماند يا ممكن است معادلات به هم بخورد و با آمريكا همراه شود؟مقداد گفت كه مواضع روسيه و چين در قبال سوريه تغيير نخواهد كرد. و آنها با توجه به تجربه ليبي كه تصميمات مبهمي گرفته شد و بيش از 150 هزار نفر كشته شدند نميخواهند همين سناريو را آمريكا تكرار كند. اين ديپلمات ارشد سوري از مواضع چين و روسيه اطمينان خاطر بالايي داشت. از مواضع اتحاديه عرب در قبال سوريه نيز به شدت انتقاد كرد. به گفته او چرا بايد اتحاد عرب از اهداف اصلي خود دور شود. وي گفت كه در اتحاديه عرب تصميمات خريد و فروش ميشود و اين اتحاديه نسبت به مساله فلسطين بيتفاوت است و در قبال رژيم صهيونيستي كاملا تسليم شده است. همچنين از مقداد درخصوص مواضع حماس سوال شد كه وي بر اين نظر بود كه حماس نبايد از هويت خود خارج شود و سعي كند مسير را تشخيص دهد. ساختمان وزارت خارجه را در حالي ترك كرديم كه نگاههاي نگران مقام ارشد ديپلماسي سوريه را با خود داشتيم. كشوري كه ظرفيت و پتانسيل زيادي براي تغيير دارد و براي ايجاد ساختارهاي دموكراتيك گرچه در ابتداي راه است اما در پي اعتراضات داخلي گامهاي مهمي برداشته است. تاثير تحريمهاي منطقهاي و جهاني بر كشور سوريه از ناحيه اتحاديه عرب، تركيه، اروپا و امريكا اتخاذ شده است بر نگراني مردم افزوده است. شهر دمشق از مشكل قطعي برق در رنج است. اين مساله را در گشت و گذار شبانه از خيابانهاي شهر دريافتيم. برق برخي از خيابانها قطع بود و مغازهداران به موتوربرقهاي اضطراري پناه برده بودند تا روشنايي را براي رونق كسب و كارشان بياورند. سوريه در تحريم سنگيني قرار گرفته است. عضويتش در اتحاديه عرب معلق شده، اموال دولتياش نيز بلوكه شده، پروازهاي خارجي به آن متوقف شده و بانك مركزياش نيز تحريم شده است. بنا به ادعاي تركيه تحريمهاي عليه سوريه، مردم را هدف قرار نميدهد، نشان داد كه برخلاف ادعاي اين كشور 10درصد برق صادراتياش به تركيه كه قطع شده است نيز بر مردم كسبه و بازار دمشق تاثير گذاشته است. سوريه 400 هزار بشكه نفت روزانه استخراج ميكند كه 90درصد آن تا پيش از تحريم به اروپا صادر ميشد. حجم تجاري كه روسيه با سوريه داشته تنها سه درصد بود، حال آنكه تنها تا سال 2010 اتحاديه اروپا 22 درصد، عراق 13 درصد، عربستان 9 درصد و تركيه 6 درصد سهم تجاري با سوريه داشتهاند قريب به 90 درصد حجم تجاري سوريه تا قبل از بحران در اين كشور با اروپا، عربستان، عراق و تركيه بوده است كه اكنون اين كشورها در جبهه مخالفين سوريه قرار گرفتهاند. راستي علت هجمه سنگين اين كشورها بر سوريه چيست؟ اتحاديه عرب دغدغه استقرار نظام مردمسالاري در سوريه دارد؟ آيا نظام پادشاهي عربستان، اردن، قطر، كويت و ... كه بر محور استبداد و خفقان پايهريزي شده است و حقوق شهروندان ناديده گرفته ميشود ميتواند تجويز كننده نسخه اصلاحطلبي و دموكراسي براي سوريه باشد؟ آيا اين كشورها در ميدان بازي سناريوي صهيونيستي ايفاي نقش نميكنند؟ راستي چرا اين كشورها جزبه اسقاط نظام سوريه و نه اصلاحات بنيادي راضي نميشوند؟ رويكرد دوگانه اتحاديه عرب و تركيه در قبال بحرين و سركوب مخالفان را نسبت به سوريه چگونه توجيه ميكنند؟ اينها معدود پرسشهاي تامل برانگيزي است كه به راحتي ميتوان پاسخ آن را يافت.
|
||
|
+
نوشته شده در چهارشنبه 24 اسفند1390ساعت 11 توسط فرزاد خلفی
|
|
||
|
|
|
|
نام درعا را براي نخستينبار در سال 90 ابتدا از رسانههاي بيگانه و بعد رسانههاي داخلي شنيدم. شهري كه خبر از تظاهرات مخالفان ميداد. مركز حركتهاي اعتراضی مردم سوريه و نقطه آغازي براي برهم زدن وضع اين كشور و برافروختن آتش اختلاف، هرج و مرج و ناامني وكانون اوليه اعتراضات. روز يكشنبه 14 اسفند ماه 90 براي ديدار از شهر درعا آماده شديم. تصوير دوستان و همراهان از اين شهر با مركز سوريه يعني دمشق كه اكنون مهمانش بوديم متفاوت بود.دغدغه ذهني همراهان نگراني از ناامني اين شهر را داشت. به شوخي از همديگر حلاليت ميطلبيديم. يكي از دوستان نيز به من گفت: غسل شهادت را كه فراموش نكردهاي. 8:30 دقيقه صبح به سمت درعا حركت كرديم. فاصله استان درعا به مركزيت شهر درعا تا دمشق 85 كيلومتر مربع است. استان درعا يك ميليون و دويست هزار نفر جمعيت دارد و قريب به 3713 كيلومتر مربع وسعت دارد. اين استان در جنوبيترين منطقه سوريه قرار دارد كه با كشور اردن هممرز است. بافت اجتماعي درعا عشيرهاي است و اكثريت مردم از عشاير سوري هستند كه سنتها هنوز پابرجاست. وضع ظاهري شهر زيباست و ساختمانهاي نوساز مسكوني به وفور ديده ميشود. شهر با وجود آنكه مثل دیروز شاهد يك عمليات انتحاري بود كه به كشته و مجروح شدن چند نفر منجر شد كاملا در آرامش بهسر ميبرد. درعا به معني دژ است كه در قديم دروازه امپراتوري بيزانس در سوريه بوده است. خيابانهاي متعدد شهر درعا را پيموديم و در طول مسير حتي يك زن بيحجاب هم نديديم. برخلاف شهر دمشق كه زنان باحجاب و بيحجاب ديده ميشدند مردم درعا به اصول شريعت پايبندي بيشتري نسبت به مردم دمشق نشان ميدهند. اكثريت مطلق مردم درعا بر مذهب تسنناند و به دليل هممرزي با كشور اردن ارتباطات فاميلي زيادي با آنجا دارند و مرز به روي مردم باز است. فاصله مركز درعا تا مرز اردن كمتر از 3 كيلومتر مربع است. بعد از پيمودن مسافتي از شهر که به خياباني محدود شده و سنگربندي شده رسيديم كه ساختماني چهار- پنج طبقه در آن قرار داشت و بر سر در آن تابلوي بزرگ. المحافظهالدرعا خودنمايي ميكرد. محافظه به معناي استانداري است. هيئت همراه با گروه امنيتي سوري وارد محوطه استانداري شد. ما را به اتاق استاندار درعا هدايت كردند. راهرو ورودي مشرف به اتاق استاندار مجسمه حافظ اسد، رئيسجمهور فقید سوريه كه از سمت چپ و راست به پرچم سوريه آراسته شده بود ديده ميشد. دو عكس بزرگ قاب گرفته از مناطق طبيعي و باستاني درعا نيز در دو سوي راهروي منتهي به اتاق استانداري ديده ميشد. وارد اتاق استاندار شديم. مردي درشت هيكل اما سالخورده با هيبت نظامي البته بدون يونيفرم نظامي. بسيار با فصاحت سخن ميگفت. شمرده شمرده، آنگونه كه كلماتش هدر نرود. چروكهاي پيشانياش گويي نشان از سالها تدبير در مسائل مديريتي آن هم در حوزه امنيتي را نشان ميداد. محمد خالد استاندار درعا از خواستههاي مردمي سخن به ميان آورد كه در تاريخ 16/3/2011 توسط جمعي از مردم درعا در قالب تظاهرات گروهي ابراز شده بود. بنا به گفته برخي از مردم اعتراضات از نقطهاي شروع شد كه برخي از نوجوانان و جوانان درعا شعارهايي را عليه نظام حاكم نوشته بودند و انتشار اين شعارها بر در و ديوار برخي از مناطق شهر موجب دستگيري آنها توسط پليس شد. برخي از شيوخ عشاير درعا براي آزادي اين جوانان وارد ميانجيگري شدند كه ظاهرا با برخورد تند پليس مواجه شدند و جرقه اعتراضات بر اساس اين روايت شكل گرفت و شعله كشيد. محمد خالد درخواست معترضان درعا را به حق و مشروع دانست و گفت: مردم به وضع معيشتي و رفاهي معترض بودند اما اعتراضات سريع گسترش پيدا كرد و در فاصله پنج روز يعني تا تاريخ21/3/2011 ساختمان دادگستري و ماشينهاي دولتي و حتي ماشين استانداري سابق را به آتش كشيدند. وي يكي از درخواستهاي مهم معترضان را تغيير استاندار بر شمرد كه اين انتظار در تاريخ23/3/2011 برآورده شد و ضمن تغيير استاندار درعا نيز در تاريخ 26/3/2011 همزمان با افزايش موج اعتراضات و به آتش كشاندن منزل استاندار رئیس پليس شهر نیز بركنار شد. وي از تخريب اموال عمومي و ساختمانهاي دولتي توسط معترضان سخن گفت. بستن راههاي منتهي به شهر، انسداد خيابانها تا بدانجا كه امنيت درعا كاملا از بين رفت و تسويهحسابهاي شخصي شروع شد. گروههاي مختلف دست به اسلحه بردند و در برخي از مناطق شهر عدهاي كشته شدند. در اين اوضاع و احوال با بركناري استاندار وقت خالد مسئوليت استانداري را در تاريخ4/4/2011 به عهده گرفت...وی ميگويد: آن روز تظاهرات در اوج خود بود و در تاريخ 15/4/2011 گروهي مسلح به سمت مردم و پليس آتش گشودند که منجر به كشته و زخمي شدن عدهاي شد. مركز راديو- تلويزيون درعا به آتش كشيده شد. معترضان از حركت مسالمتآميز به گروههاي كوچك مسلح تغيير ماهيت دادند و مبارزه آرام مردمي رويكردي نظامي و مسلحانه به خود گرفت.
به گفته استاندار مخالفان در تاريخ 14/4/2011 ديدار سه ساعتهاي با بشار اسد رئيسجمهور داشتند كه خواستههاي آنها همه مورد قبول واقع شد. نيروي پليس و ارتش از داخل شهر به درون مراكز و پادگانهاي خود بازگشتند. براي حسن اعتماد حتي نيروهای راهنمايي و رانندگي نيز به محل خود برگشتند، اما در روز جمعه يعني فرداي پس از ديدار مخالفان با رئيسجمهور تعداد تظاهركنندگان افزون و سقف مطالبات بهشدت بالا رفت و جز به شعار«اسقاط نظام» به چيز ديگري رضايت ندادند.
استاندار ادامه داد: هرج و مرج همه جاي درعا را فرا گرفت. سرقتها، ترورها، ربايشها و ناامنيها افزون شد. در تاريخ21/4/2011 اعتراضات مسلحانه و خشونتآميز به اوج خود رسيد و به مركز پليس درعا حمله شد، تعداد زيادي نيروي امنيتي كشته و مجروح شدند و كليه لوازم، اسناد، مدارك و پروندههاي متهمان، مجرمان كه عمدتا سارقان، قاچاقچيان اسلحه و موادمخدر بودند به آتش كشيده شد. در تاريخ 25/4/2011 ارتش سوريه وارد درعا شد و براي حفظ امنيت شهر دست به كار شد.
استاندار از مشروع بودن خواستهاي مخالفان سخن گفت. از مشكلات رفاهي و معيشتي آنها نيز ياد كرد، اما از برخورد خشونتآميز معترضان و بهكارگيري سلاح براي دستيابي به مطالبات را كوششي نافرجام و غير مصلحانهاي دانست كه نهتنها مخالفان به اهداف خود نميرسند بلكه امنيت ملي سوريه نيز با خطر جدي مواجه خواهد شد.
از استاندار پرسيدم كه گفته شده پليس و ارتش با معترضان به خشونت برخورد كرده است و لاجرم آنها براي دفاع از خود مقابله به مثل كردهاند كه وي برخورد معدودي از نيروهاي پليس را در خشونتورزي به مردم رد نكرد اما گفت اين اتفاق قابل تعميم به كل مجموعه پليس و ارتش نيست. پليس و ارتش در كنترل نظم و برقراري امنيت با مردم و معترضان مدارا كرده و اعتراض بدون خشونت را حق آنها دانسته است. ديدار با استاندار خاتمه يافت، براي اثبات سخنانش لوح فشرده حاوي قريب به بيست فيلم كوتاه از اقدامات گروههاي مسلح معارض و جريانهاي تروريستي كه توسط همين گروهها فيلمبرداري شده بود را به هيئت همراه دادند. صحنههای فيلم آنقدر رقتآور و غيرانساني و متوحشانه است كه ديدن آن بسيار آزاردهنده بود. براي من كه براي ثبت وقايع سوريه به آنجا رفته بودم نيز ديدن كامل اين فيلمها مقدور نشد. صحنههاي سر بريدن نظاميان، به كمين نشستن و رگبار ماشينهاي نظامي و قتل و كشتار گروهي آنها، مثله كردن اجساد و... آنقدر دردآور بود كه هرگز انسان نميتواند تصور كند كه اين قبيل اقدامات براي تحقق مردمسالاري و استقرار دمكراسي مبتني بر راي و نظر عامه مردم صورت ميگيرد. هيچگاه درخت دمكراسي در شورهزار خشونت و گرداب قتل و خونريزي ريشه نخواهد زد و شاخ و برگ و گل نخواهد داد. استانداري درعا را در حالي ترك كرديم كه نظارهگر مردمي بوديم كه بهطور عادي و روزمره در حال تردد بودند. مغازههايي كه همه باز بودند و هر كسي به كسب و كار خويش مشغول. آسمان آبي و آفتابي بود و فضاي شهر هم آرام و عادي. به سمت مركز پليس درعا حركت كرديم و پس از دقايقي به ساختمان دو طبقه بزرگ اما مخروبه و دود سياه گرفته رسيديم. وارد ساختمان مخروبه شديم. ساختماني كه آماج حملات گروههاي مسلح قرار گرفته بود و در ميان اتاقها اسناد و اوراق سوخته و نيمهسوخته را ورق زديم. سوابق پرونده مجرمان و متهمان سوخته و نيمهسوخته باقي مانده بود و به زندان ارواح شبيه شده بود. روبهروي مركز پليس يعني در امتداد محوطه مركز پليس پارك كوچكي قرار داشت و مردم در اطراف آن نظارهگر حضور هيئت رسانههاي ايران بودند. درعا به دليل باز بودن مرزش به روي اردن و حضور سلفيها و اخوانالمسلمين در آن كشور، بسترساز نفوذ سلفيها و اخوانالمسلمين در تحولات چند ماهه اخير شده است. سه جريان فكري – سازماني مهم در يازده ماهه اخير نفوذ مهمي در بدنه معترضان سوري نموده است. جريان فكري سلفيها و وهابيت كه تحت تاثير عربستان است. جريان فكري اخوانالمسلمين كه کانون آن در مصر است و در همه كشورهاي عربي و حتي كشور تركيه نفوذ كرده. رويكرد اخوانالمسلمين در حوزه سياست خارجي خاورميانه سازش با قدرتهاي سلطهگر بيگانه از جمله امريكا، انگليس و فرانسه و اغماض درباره جنايات رژيم صهيونيستي است. جريان فكري ديگري كه در درعا به عنوان هسته اوليه حملات مسلحانه پايهريزي شده است حضور سازمان تروريستي القاعده است كه براساس مشي طالبانيسم عمل ميكند. به همين خاطر جريان معارض سوري سه ضلع مثلث فراملي چون سلفيها، اخوانالمسلمين و القاعده را درون تشكيلات خود دارد كه از درون دچار پراكندگي فكري و انشقاق تشكيلاتي شده است و حتي قدرتهاي غربي را دچار سردرگمي و گيجي براي اعلام مواضع قاطع در برابر تحولات سوریه كرده است. خروجی تحولات سوريه ممكن است تبديل به يك جريان قوي ضد امريكايي – صهيونيستي در منطقه با كانون سوريه باشد. بدين خاطر امريكاييها در يك ماهه اخير خود با احتياطتر اعلام موضع ميكنند. پس از بازديد مركز پليس مخروبه درعا و صحبتهاي كوتاه با برخي از شهروندان درعا درباره آينده سوريه و اصلاحات قانوناساسي به سمت باشگاه افسران راهي شديم. در محوطه اين باشگاه بخشي از اسلحه و بمبهاي دستساز که از معارضان مسلح به غنيمت گرفته شده بود بازديد کرديم. اسلحههايي كه بيشتر از مرز اردن وارد سوريه شده بود و برخي از آنها براساس مشخصات درج شده روي آنها اسرائيلي بودند. درعا را در هنگامهاي ترك كرديم كه صداي اذان ظهر شنيده ميشد. به سمت دمشق راه افتاديم. تابلويي در مسير دوراهي نزديك درعا، كشور اردن را نشان ميداد كه براي ورود به كشور اردن فقط پنج دقيقه زمان لازم بود. راهي دمشق شديم و در ميانه راه از امنيت و آرامش حاكم بر كشورمان ايران و دانستن قدر و قيمت اين آرامش را انديشه كرديم. به اميد آنكه مسلمانان درعا اصلاح كشورشان را در ميان خون و گلوله نجويند و با پيگيري مطالبات خود از راه قانوني و مسالمتآميز زمينه را براي جولان بيگانگان و دشمنان خارجي و خرابكاران و بدطينتهاي داخلي فراهم نكنند كه تاريخ به جهان عرب ثابت كرده است كه خون را خون نميشويد.
|
||
|
+
نوشته شده در دوشنبه 22 اسفند1390ساعت 13 توسط فرزاد خلفی
|
|
||